Болжам: Коджаэлиспор — Ризеспор

Бұл екі клубтың әңгімесін басынан бастаған дұрыс. Себебі олардың арасында ешқашан бір-біріне ұқсайтын кезең болмаған.

1953 жылғы Ризе мен 1966 жылғы Измит

Ризеспор үлкен ағасы. Клуб 1953 жылы мамырда Қара теңіз жағалауындағы Ризе қаласында құрылды. Лақап аты да теңізге қатысты — «Қара теңіз қаршығасы». Суперлигадағы ең биік жетістігі — 1979/80 маусымындағы 5-орын.

Коджаэлиспор 1966 жылы Измитте пайда болды, оны «Шығанақ» деп атайды. Бұл клубтың витринасы бай: Түркия Кубогын екі рет алған, 1996/97 және 2001/02 маусымдарында. Ризеспорда мұндай кубок жоқ.

Бірақ кубоктардан кейін Коджаэлиспор ұзақ уақытқа жоғалып кетті. Суперлигаға 2024/25 маусымының қорытындысымен ғана қайтты, оған дейін 16 жыл төменгі лигаларда жүрді.

Өткен маусым: 1:1 Измитте, 2:0 Ризеде

Ұзақ үзілістен кейінгі бірінші маусымда Коджаэлиспор 10-орынға тұрақтады. 34 ойында 37 ұпай: 9 жеңіс, 10 тең ойын, 15 жеңіліс. Голдар 26:38. Маусым бойы отыз голға да жетпеген шабуыл, есесіне қорғаныс ойында бір голдан аз жіберіп отырды.

Ризеспор екі саты жоғары, 8-орында аяқтады. 41 ұпай, голдар 46:52. Мұнда да сурет қызық: шабуыл Коджаэлиспордікінен әлдеқайда өткір, бірақ қорғаныс одан да көп гол жіберген.

Ризеспордың өткен маусымдағы 46 голы мен биылғы көрсеткішін салыстырыңыз: 8 ойында 8 гол. Ойынына бір гол — бұрынғы өткір шабуылдан қалғаны осы. Биылғы Ризеспор әлі де өз шабуылын іздеп жүрген команда сияқты көрінеді, әсіресе үйде.

Өзара ойындарда Ризеспор жеңілмеді. Измитте Коджаэлиспор 1:1 Ризеспор, ал Ризеде Ризеспор 2:0 Коджаэлиспор. Яғни қонақ ретінде Ризеспор Коджаэли стадионынан ұпаймен кеткен. Менің ойымша, бұл деталь бүгінгі бұрышқа жақсы сәйкес келеді.

Стадиондардың өзі де екі түрлі әлем. Коджаэли стадионы 34829 көрерменге арналған, Ризенің қалалық стадионы — 14879. Үлкен, жаңғырық стадионнан Ризеспор қорықпайтын сияқты.

Тамыз: 18 клуб және үш жаңа көрші

Жаңа маусым 14 тамызда басталды. Лигада 18 клуб, Бірінші лигадан Эрзурумспор, Амедспор және Чорум көтерілді. Солардың бірі — Амедспор — 24 қазандағы ойындардан кейін 9 турда 20 ұпаймен көш бастап тұр. Жаңадан келгендердің қаншалықты қауіпті екенін Ризеспор өз басынан да білді.

Маусым ұзақ, келесі жылдың мамырына дейін жалғасады. Сондықтан қазанның соңындағы кесте әлі ештеңені шешпейді. Дегенмен Коджаэлиспор 15 ұпаймен көшбасшыдан бес ұпай ғана артта. Өткен жылы 10-орынға қуанған клуб үшін бұл — басқа деңгейдегі әңгіме.

Себебі Ризеспордың ең соңғы ойыны дәл Чорумда өтті. 16 қазанда Чорум 2:1 Ризеспор. Жаңадан көтерілген командаға сапарда ұтылу — көшпенді бейнесіне кереғар нәтиже.

Қыркүйектің басы: Эюпте 0:2, үйде 0:1

Енді Ризеспордың базадағы бес ойынын ретімен қарайық. 7 қыркүйекте үйде Ризеспор 0:1 Аланьяспор. 12 қыркүйекте сапарда Эюпспор 0:2 Ризеспор. 20 қыркүйекте тағы сапарда Гёзтепе 2:2 Ризеспор.

Міне, бұрыштың өзегі. Үйде гол соға алмаған команда бес күннен кейін бөтен алаңда екі гол соғып, қақпасын құрғақ сақтайды. Одан кейін Гёзтепе алаңында екі гол соғып, ұпай алып қайтады. Сапарда екі ойында төрт ұпай.

Гёзтепе алаңындағы тең ойынның салмағы бар. Сол Гёзтепе 18 қазанда Коджаэлиге келіп, 2:1 есебімен жеңіп кетті. Ризеспор онымен сапарда тең түсті, ал Коджаэлиспор онымен үйде жеңілді.

Бір қызығы, Аланьяспор да екі командаға ортақ таныс. Маусымның басында ол Ризеге келіп, 1:0 есебімен жеңіп кетті. Ал Коджаэлиспор оны жақында сапарда өзі ұтты. Ортақ қарсыластар бойынша есеп тең: Гёзтепе Ризеспорға, Аланьяспор Коджаэлиспорға ыңғайлы болды.

Қазан: Фенербахчеден үш гол, Чорумнан тағы жеңіліс

10 қазанда Ризеде Ризеспор 0:3 Фенербахче. Үй алаңындағы тағы бір нөл. Базадағы екі үй ойынында Ризеспор бірде-бір гол соқпады, төрт гол жіберді.

Фенербахчеге жеңілу ешкімді таң қалдырмайды. Бірақ мен үшін ескерерлігі басқа: 14879 орындық өз стадионында Ризеспор екі ойын қатарынан гол соға алмады. Үйде төрт ұпай, сапарда он ұпай — бұл айырма кездейсоқ болса, тым ұзақ созылып кетті.

Содан кейін Чорумдағы 2:1 жеңіліс. Бес ойынның қорытындысы: бір жеңіс, бір тең ойын, үш жеңіліс, бес гол соғылды, тоғыз гол жіберілді. Кестеде 12-орын, 8 ойыннан кейін 10 ұпай, голдар 8:11.

Тағы бір маңызды жайт: Ризеспор 16 қазаннан бері ойнамаған. Коджаэлиспор бір ойынды көбірек өткізіп те үлгерді — 9 тур 8 турға қарсы. Ұзақ үзіліс қонақтарға демалыс береді, бірақ ойын ырғағын да жоғалтуы мүмкін.

Енді бұрыштың арифметикасы. Соңғы бес сапарда 10 ұпай. Базада соның үшеуі ғана көрінеді: Эюпте жеңіс, Гёзтепеде тең ойын, Чорумда жеңіліс — барлығы төрт ұпай. Демек, одан ертерек өткен екі сапар ойынында Ризеспор алты ұпай алған, яғни екеуін де жеңген. Сапарда бес ойынның үшеуін жеңген команда Коджаэлиге жеңілуге келмейді.

Коджаэлиспордың маусымы: бес жеңіс, бір де бір тең ойын жоқ

Үй иелерінің бұл маусымдағы ең оғаш статистикасы — тең ойындар саны. Нөл. 9 ойында 5 жеңіс және 4 жеңіліс, 15 ұпай, кестеде 7-орын. Голдар 11:9. Өткен маусымда 10 тең ойын болған команда енді не жеңеді, не жеңіледі.

Кестедегі айырма бес ұпай: Коджаэлиспорда 15, Ризеспорда 10. Бірақ қонақтарда бір ойын аз. Жеңсе, Ризеспор үй иелеріне екі ұпайға дейін жақындайды, ал жеңілсе — айырма сегізге жетеді.

13 қыркүйекте Галатасарай 1:0 Коджаэлиспор. 19 қыркүйекте үйде Коджаэлиспор 2:0 Газиантеп. 11 қазанда Бешикташ 2:1 Коджаэлиспор. Ірі клубтардан бір голдың айырмасымен ұтылу — ұят емес, ал үйде екі голмен жеңу — сенімді.

Бірақ одан кейін Гёзтепеге үйде 1:2 жеңіліс келді. Мен үшін бұл нәтиже маңызды: Коджаэлиспордың үй алаңы мызғымас қамал емес. Базадағы екі үй ойынының біреуі ғана жеңіспен аяқталды.

Қорғаныс — Коджаэлиспордың ең тұрақты қасиеті. Өткен маусымда 34 ойында 38 гол жіберді, биыл 9 ойында 9 гол. Галатасарай мен Бешикташ та оған бір голдан артық соға алмады. Ризеспор сияқты гол табуға қиналатын қонаққа мұндай қорғаныс жағымсыз тосқауыл.

Ал ең жаңа нәтиже — 23 қазанда сапарда Аланьяспор 1:2 Коджаэлиспор. Яғни Ризеспорды өз алаңында жеңген команданы үй иелері оның өз үйінде жеңді. Тағы бір шағын салыстыру, бірақ ол Коджаэлиспордың пайдасына.

Сенбідегі есептер: 60%-дан 48%-ға дейін

«Модель Dala Sport KZ» Коджаэлиспорға 60% береді, тең ойынға 27%, Ризеспорға 13%. Редакция авторларының біреуі үй иелеріне одан да батыл — 70%. Екіншісі 55% және тең ойынға 33% береді. Ең сақ автор Коджаэлиспорға 48%, Ризеспорға 21% қалдырады.

Шынымды айтсам, маған соңғы есеп жақынырақ. Ризеспордың соңғы бес сапарындағы 10 ұпай кездейсоқ сан емес, ал өткен маусымда Измиттен ұпаймен кеткен де осы команда.

Тең ойынға келсек, мұнда бір парадокс бар. Коджаэлиспор бұл маусымда әлі бір рет те тең ойнаған жоқ, ал есептер тең нәтижеге 27%-дан 33%-ға дейін береді. Не біреуі, не екіншісі қателеседі.

Голдар бойынша бәрі сабырлы. 2,5-тен көп голға үш есеп 37% береді, біреуі — 28%. Коджаэлиспордың 9 ойындағы 11 голы мен Ризеспордың 8 ойындағы 8 голы бұл сабырлылықты ақтайды.

Өткен маусымның өзара ойындарында да голдар аз болған: Измитте 1:1, Ризеде 2:0. Екі кездесуде барлығы төрт гол. Егер осы жұптың өз мінезі болса, ол тым ашық футболға бейім емес. Мен де бұл жолы голдың көп болатынына сенбеймін.

1966 жылдан бергі тарихы бар Измит клубы өзінің үлкен стадионында тағы бір рет жеңіп, кестенің жоғарғы жартысында бекігісі келеді. Ризеспор болса үйден алыста ғана өзін еркін сезінетін әдетін сақтап қалуға тырысады. Ал егер бұл жолы кездесу тең аяқталса, Коджаэлиспор маусымдағы алғашқы тең ойынын дәл осы көшпенділерге қарсы алады.