Болжам: Рига — Яблонец

Үш рет құлаған соңғы саты

Риганың еуропалық тарихы көп жылдар бойы бір сахнадан тұрды: соңғы іріктеу кезеңіне жетіп, сол жерде құлау. 2019/20 маусымында Еуропа лигасының плей-офында Копенгагенге екі ойынның қосындысымен 2:3 есебімен жол берді. Екі жылдан кейін Конференциялар лигасында Линкольн Ред Импс қосымша уақытта 2:4 есебімен жеңді. Өткен маусымда Прагадағы Спартаға 1:2 болып ұтылды.

Яблонец те аса бақытты емес еді. Чех клубы еуропалық кубоктардың негізгі кезеңінде бес жылдан бері ойнамаған. Биыл да оның жолдамасы кездейсоқ ашылды: Яблонец Чехия чемпионатын бесінші орынмен аяқтады, ал УЕФА Карвинаны турнирден шеттеткен соң, чехтарға орын босады.

Жаз: Ригадағы алғашқы кездесу басқа клубпен болды

Жазда Рига іріктеуде Вардарды 8:4 қосындымен, Дьёрді 2:1 есебімен өтті. Ал Яблонец тамыздың ортасында Ригаға басқа клубқа, RFS-ке қонаққа келді. 13 тамызда RFS 1:2 Яблонец: чехтар 4-минутта, кейін 22-минутта пенальтиден гол соқты. Үйдегі бірінші ойында 2:0 болған, қосынды 4:1. Бұл Яблонецтің қатарынан алтыншы ресми жеңісі еді.

Ригадағы сол ойынның тағы бір детальы: 83-минутта Яблонецтің бір ойыншысы қызыл қағаз алып, команда ойынды он адаммен аяқтады. Соған қарамастан чехтар 1:2 есебін сақтап қалды. Бас бапкер кейін ерте гол мен пенальти шешті деп, соңғы минуттардағы қақпашының сейвтерін ерекше атап өтті.

Бір қызығы: сол Ригадағы жеңіс кейін Яблонецтің сапардағы соңғы бес еуропалық ойынындағы жалғыз жеңісі болып қалды. Қалған төртеуінде чехтар жеңілді. Яғни Рига оларға бөтен қала емес, ал жалпы сапарлар — ауыр.

27 тамыз: екі клуб бір кеште мақсатқа жетті

Тамыздың соңында екі команда да шешуші кезеңге шықты. Рига Фарер аралдарында КИ Клаксвикпен 20 тамызда 0:0 ойнады. 27 тамызда «Сконтода» Рига 2:1 КИ Клаксвик болды. Төртінші әрекет сәтті шықты: Рига Латвия тарихындағы УЕФА-ның ірі турнирінің негізгі кезеңіне шыққан үшінші ғана клуб атанды.

Бұл кеште тағы бір символ бар еді. Риганың үй сериясы дәл осы Клаксвикке қарсы ойынмен тығыз байланысты: шешуші кездесуді латыштар өз алаңында, «Сконтода» ұтты. Кейінгі еуропалық үй ойындары да сол стадионда өтеді.

Ақша да аз емес. Шешуші ойынға дейін клуб УЕФА-дан 2 млн еуроға жуық сыйақы жинап үлгерген, ал негізгі кезеңге шығу тағы 2 млн еуродан астам әкелетін еді. Латвия футболы үшін бұл — үлкен қаржы.

Сол кеші Яблонецте де драма болды. Глазгода Рейнджерс 1:0 Яблонец болған соң, үйде чехтар 73-минутта гол соқты, негізгі уақыт 1:0, қосымша уақыт голсыз, ал пенальти сериясында 4:3. Трибунада 5563 көрермен отырды. Сөйтіп екі клуб бір күнде, бір турнирдің негізгі кезеңіне жол алды.

Жеребе Риганы Аталанта, Қайрат және Яблонецпен үйде, ал Пафос, Борац Баня-Лука және Каунастағы Жальгириспен сапарда ойнатады. Латвия чемпионы үшін ең ауыр қарсылас Бергамодан келеді, ал Яблонецпен ойын — ұпай алуға ең шынайы мүмкіндіктердің бірі.

Қазан: Қайрат «Сконтода», Яблонец Фрайбургте

Қазанның басы екі команда үшін де жаман болған жоқ. Рига жолдастық ойында Арис 1:2 Рига, кейін лигада Тукумс 0:2 Рига. Яблонец 2 қазанда кубокта Дукла Прага 0:1 Яблонец, 10 қазанда чемпионатта Збройовка Брно 0:1 Яблонец. Екі жақ та сапарда жеңіп жүрді.

15 қазан — негізгі кезеңнің бірінші туры. «Сконтода» Қайрат 5-минутта VAR-дан кейін тағайындалған пенальтиді жүзеге асырды. Рига 12-минутта теңестірді, ал 28-минутта өз пенальтиін жібере алмады, соққы қайтарылды. Ойын 1:1 болып аяқталды. Үй иелерінің жеңіліссіз сериясы жалғасты, бірақ Қайрат оны үзуге өте жақын болды.

Сол кеші Яблонец Фрайбургте 3:2 есебімен жеңілді. Стадионда 28 100 адам болды, чехтар 28-минутта және 90+3-минутта гол соқты. Бес жылдан кейінгі негізгі кезеңдегі алғашқы ойын үшін бұл ұят емес еді.

Яблонецтің бапкері Фрайбургтегі ойыннан кейін нәтижеге риза емес екенін айтты, бірақ оны «абыроймен жеңілу» деп атады. Сырттағы екі гол команданың шабуылына жақсы баға деп санады. Ол ойынға шабуылдағы бір ойыншы жарақатпен қатыспаған еді.

18 қазанда Рига үйде Super Nova-ны 2:1 есебімен ұтты, ал Яблонец үйде Пльзеньге жеңілді: Яблонец 2:3 Пльзень. Яғни қазанда чехтар үйде де сүрінді, ал Рига үйде жеңе берді.

Осы күзде Рига барлық турнирде соңғы бес ойынында жеңілген жоқ: үш жеңіс, екі тең ойын. Оның екеуі ғана үйде өтті, қалғандары сапарда. Яғни «қамал» тек «Сконтода» емес, команданың өзінде де бар сияқты.

22 қазан: Пафостағы ұпай, Брайтонмен тең ойын

Екінші турда Рига Кипрге барды. Пафоста латыштар 67-минутта алға шықты, бірақ 76-минутта гол жіберіп, бір ұпаймен қайтты. Сол кеші Алматыда Қайрат Панатинаикосқа 1:5 есебімен жеңілді: гректер 6, 24, 47, 57 және 75-минуттарда гол соқты, біздің клуб 79-минутта ғана жауап берді. Екі турдан кейін Қайратта 1 ұпай, ол да Ригадан алынған.

Ал Яблонец өз алаңында Брайтонмен 0:0 ойнады. Ағылшындар Премьер-лигада үшінші орында тұрған, алдыңғы екі ойында Жальгиристі 4:0, Кристал Пэласты 5:0 есебімен ұтқан еді, бірақ құрамда 8 ауыстыру жасады. Чехтардың бапкері ойын алдында ұпай алу үшін «керемет» керек деген. Керемет тең ойынға жетті.

Брайтон ойынына тағы бір штрих: Яблонецке ағылшын клубының мыңға жуық жанкүйері келген. Шағын қалада мұндай қонақтар легі сирек болады, ал үй иелері оларды голсыз аттандырды. Менің ойымша, бұл кеш чех командасының мінезін жақсы көрсетті: ол басым қарсыласқа шыдауды біледі.

Сол нәтижеден кейін Яблонец еуропалық кубоктарда өз алаңында қатарынан 8 ойында жеңілмеді, іріктеудегі үш үй ойынын түгел ұтты. Ригада да дәл осындай үй сериясы бар. Бірақ бұл жолы үй иесі біреу ғана.

Риганың жағдайы басқаша. Вирслигада чемпиондық тәж қауіп астында: RFS алда. Демек латыштарда құрамды айналдыруға мүмкіндік аз, әр ойын шын мәнінде өтеді. Бір жағынан бұл ырғақ сақтауға көмектеседі, екінші жағынан — шаршау жинайды. Қазанның ортасында Рига он үш күн ішінде төрт ойын өткізді: Тукумс, Қайрат, Super Nova, Пафос.

Қарашаға дейінгі есеп

Енді кестелер. Конференциялар лигасында Рига 2 ұпаймен 21-орында, доп айырмасы 2:2. Яблонец 1 ұпаймен 24-орында, 2:3. Негізгі кезең 6 турдан тұрады, 36 команданың 24-і әрі қарай өтеді, алғашқы 8-і бірден 1/8 финалға шығады. Екеуі де дәл шекарада тұр.

Қазақстандық оқырман үшін бұл ойынның тағы бір қыры бар. Қайратта қазір 1 ұпай, Яблонецте де 1, Ригада 2. Үшеуі де кестенің төменгі жартысында, жиырма төртінші орынның маңында жүр. Сондықтан «Сконтодағы» ойын — алматылықтардың тікелей бәсекелестерінің кездесуі. Кім жеңсе де, Қайратқа ол ұпайларды кейін қуып жету керек болады.

Ішкі чемпионаттарда Рига Вирслигада 34 ойыннан кейін 82 ұпаймен екінші, доп айырмасы +62, көшбасшы RFS-те 86 ұпай. Яблонец Chance Liga-да 12 ойыннан кейін 20 ұпаймен алтыншы, доп айырмасы 16:13. Екі клуб та өз елінде алдыңғы қатарда, бірақ көшбасшы емес.

Dala Sport моделі Ригаға 39%, тең ойынға 30%, Яблонецке 32% береді. Редакцияның бір авторы үй иелеріне 46% береді, екіншісі 37%, ол тең ойынға 32% қалдырады. Есептеу сәтіндегі букмекерлердің маржасыз медианасы модельге өте жақын: 40%, 28% және 32%.

Голдарға келсек, 2,5-тен көп голға модель 45%, авторлардың бірі 43% береді. Екі команданың еуропалық есептерін көрсек, бұл түсінікті: аз гол, тығыз ойын.

Хронология осында тоқтайды, бірақ бір сұрақ ашық қалады. Тамызда Ригадан 4:1 қосындымен кеткен Яблонец Ригаға биыл екінші рет келеді. Ал Риганың «Сконтодағы» сериясы тоғызыншы ойынға ұласа ма — Қайрат үзе алмаған серияны чехтар үзе ала ма?