1997, 2000, 2008 — және матч керек болмай қалған бір жыл
Қазақстан чемпионаты тарихында титул үш рет қосымша матчпен ойналды. Барлық алтын матчтардың, олардың есептерінің және лига регламентінің өзгеруінің талдауы.
Қазақстан чемпионатының регламенті бойынша екі команданың ұпайы тең болса, чемпион бөлек матчпен анықталады. Отыз жылдан астам уақытта бұл үш рет қажет болды — 1997, 2000 және 2008 жылдары. Үш ретте де іс кестенің жоғарғы жағындағы бірдей ұпай санымен соңғы турға жетті.
Маусымды шешкен үш кеш
| Жыл | Қарсыластар | Маусымнан кейінгі ұпай | Күні және орны | Нәтиже |
|---|---|---|---|---|
| 1997 | Тараз — Ертіс | 26 турдан кейін 56-дан | 13 қазан, Алматы | Ертіс пайдасына 1:0 |
| 2000 | Жеңіс — Аксесс-Голден-Грейн | 28 турдан кейін 74-тен | 29 қазан, Алматы | Жеңіс пайдасына 2:0 |
| 2008 | Тобыл — Ақтөбе | 30 турдан кейін 67-ден | 20 қараша, Алматы | тең ойын, пенальтимен жеңіс |
Алғашқы алтын матч — 1997 жылғы 13 қазан: Тараз мен Ертіс маусымды 26 турдан кейін 56 ұпаймен аяқтады, павлодарлықтар 1:0 жеңді. Екіншісі — 2000 жылғы 29 қазан: Жеңіс пен Аксесс-Голден-Грейнде 28 турдан кейін 74 ұпайдан, есеп 2:0. Үшіншісі — 2008 жылғы 20 қараша: 30 турдан кейін 67 ұпайы бар Тобыл мен Ақтөбе, негізгі уақыт жеңімпазды анықтамаған және пенальти сериясы қажет болған жалғыз жағдай.
Болмай қалған төртінші рет
2013 жылы алтын матч жақын болатын: астаналық Астана соңғы турда Ақтөбемен теңесу мүмкіндігіне ие еді. Ақтөбеліктер соңғы ойынын ұтып, бір ұпай жоғары аяқтады. «Чемпион турда анықталды» мен «чемпион қосымша матчта анықталды» дегеннің арасы сол маусымда бір нәтижемен өлшенді.
| 1992 жылдан бергі чемпионат маусымы | отыздан астам |
| Оның ішінде алтын матчпен | 3 |
| Ол жақын болған маусым | кемінде тағы біреу — 2013 |
| Пенальти сериясы болған жағдай | 1 — 2008 |
Атауы мен форматын төрт рет ауыстырған лига
Лига 1992 жылы КСРО екінші лигасының 8-аймағының негізінде пайда болды. 2001 жылға дейін ол Жоғарғы дивизион, 2002 жылдан 2007 жылға дейін Суперлига аталды, ал 2008 жылғы ақпанда бүгінгі Премьер-лига атауын алды. Қазір онда он алты клуб бар, турнирді Қазақстан футбол федерациясы басқарады, маусым «көктем-күз» жүйесімен өтеді.
Формат атауынан кем ауыспады. 2010 жылдан бастап чемпионат алты командадан құралған топтары бар екі кезеңге бөлінді, оның үстіне бірінші кезеңнің ұпайлары екіге бөлінетін — бұдан 2016 маусымында бас тартты. Турнир 2017 жылдан бері үш айналымда өтеді. Ал клуб саны 2021 жылы, 2012 жылдан кейін алғаш рет, он төртке дейін өсті.
Чемпиондық қайда апарады
2002 жылға дейін чемпион Азия чемпиондар кубогына баратын, ал ондағы үздік нәтиже 2000/2001 жылғы ойындағы Ертістің төртінші орны болып қалды. 2000 жылды жеңген Жеңіс келесі азиялық турнирде ойнаған жоқ: федерация УЕФА-ға өтті. Еуропадағы ең жоғарғы жетістіктер — 2015/2016 маусымындағы Астананың Чемпиондар лигасының топтық турниры және 2025/2026 маусымындағы Қайраттың Чемпиондар лигасының жалпы кезеңі; Астана 2017/2018 Еуропа лигасының 1/16 финалына да шыққан. 2020/2021 маусымынан бастап чемпион бірінші іріктеу раундынан бастайды.
- Турнир тарихы, регламенті және алтын матчтары — Уикипедия: https://ru.wikipedia.org/wiki/Чемпионат_Казахстана_по_футболу