Қазақстанның бесаспаптағы жалғыз медалін алған адам бір жылдан соң кетті
Қазақстан заманауи бесаспаптың олимпиада медаль тізімінде бір рет тұр — Парыгиннің Атланта алтыны. Оны 21 ұпаймен алды да, бір жылдан кейін Австралияға көшті.
Қазақстан заманауи бесаспаптың олимпиада медальдары тізімінде бір-ақ рет кездеседі: 1996 жылғы Атланта ойындарының алтыны, Александр Парыгин. Ол алтынды алғаннан кейін бір жыл өткенде Австралияға көшіп кетті, ал келесі олимпиадасында сол елдің құрамында старт алды.
Жеңісті семсерлесу алаңында алды
Атлантадағы бесаспап 1996 жылғы 30 шілдеде өтті, 22 елден 32 спортшы старт алды. Бұл — жарысты бір күнге сыйғызған алғашқы Ойындар: 1992 жылы және одан бұрын оған төрт-алты күн бөлінетін. Тәртібі мынадай болды: конкур, семсерлесу, ату, жүзу, жүгіру. Қорытындысы: Парыгин 5551 ұпай, ресейлік Эдуард Зеновка 5530, венгр Янош Мартинек 5501.
| Пән | Парыгин | Зеновка | Айырма |
|---|---|---|---|
| Конкур | 1072 | 1084 | -12 |
| Семсерлесу | 970 | 820 | +150 |
| Ату | 1196 | 1268 | -72 |
| Жүзу | 1040 | 1016 | +24 |
| Жүгіру | 1273 | 1342 | -69 |
| Жиыны | 5551 | 5530 | +21 |
Бес пәннің үшеуінде — конкур, ату және жүгіруде — Зеновка басым түсті. Бірақ семсерлесуде Парыгин 150 ұпай алға шықты: 970-ке қарсы 820. Осы қор жарыстың соңына дейін жетті. Зеновка атуда 72 ұпай, ең соңғы пән жүгіруде тағы 69 ұпай қайтарды, дегенмен 21 ұпай жетпей қалды — бұл жеңімпаз жинаған қордың 0,38 пайызы. Бес көшбасшының ішінде Парыгиннің семсерлесудегі нәтижесі ең жақсы, жүгірудегі нәтижесі төртінші болды.
Ел үшін бұл алғашқы жазғы Ойындар еді
Атланта — Қазақстан тәуелсіз ел ретінде барған алғашқы жазғы Ойындар: 14 спорт түрінен 96 спортшы. Ел 11 медаль жинап, жалпы есепте 24-орын алды. Алтын үшеу болды: боксшы Василий Жиров, грек-рим күресінен Юрий Мельниченко және бесаспаптан Парыгин. Осы үшеудің ішінде бесаспап қайталанбады — ел бұл спорт түрінің медаль тізімінде әлі күнге бір рет қана тұр.
Атлантаға дейін екі жыл бұрын Парыгин 1994 жылғы Азия ойындарында да мәреге жақын болған. Хиросима түбіндегі Михарада ол Олег Ребров, Дмитрий Тюринмен бірге командалық сында алтын, жеке сында күміс алды — алдында кореялық Ким Мён Гун тұрды. Жарыс шағын еді: алты елден 16 қатысушы.
1997 жылы Австралияға көшті
Парыгин 1990 жылдан 1997 жылға дейін «Динамо» спорт қоғамында болды, дене шынықтыру институтын 1998 жылы бітірді. Атлантаның алдында жарты жыл бойы жаттықтырушы Сергей Колеговпен жұмыс істеді. 1997 жылдан бастап — яғни жеңістен кейінгі маусымнан — Австралияда тұрады. Келесі Ойындар Сиднейде өтті, бірақ ер адамдар бесаспабының 24 қатысушысының арасында Парыгин болмады.
Шетелге кету қазақстандық спортта сирек емес, ал ту ауыстыру — сирек. Шаңғышы Владимир Смирнов 1991 жылы Швецияға көшіп, сол жерден Лиллехаммер алтынын алды, 1998 жылы швед азаматтығын алды — бірақ Швеция үшін бірде-бір рет старт алған жоқ. Жеңіл атлет Ольга Рыпакова үш адымда Қазақстан үшін үш олимпиада медалін жинады: Пекин күмісі, Лондон алтыны, Рио қоласы. Парыгин бұдан әрі кетті: ол тұрғылықты жерін ғана емес, құрамасын да ауыстырды.
- 1973 жылғы 25 сәуірАлматыда дүниеге келді
- 1990«Динамо» спорт қоғамында өнер көрсете бастады
- 1994 жылғы қазанХиросимадағы Азия ойындары: командалық сында алтын, жеке сында күміс
- 1996 жылғы 30 шілдеАтланта: 5551 ұпай, Қазақстан үшін олимпиада алтыны
- 1997Австралияға көшті
- 1998Қазақ мемлекеттік дене шынықтыру институтын бітірді
- 2000 жылғы 30 қыркүйекСидней ойындары оның қатысуынсыз өтті
- 2004 жылғы 26 тамызАфины: Австралия құрамында 4904 ұпаймен 27-орын
- Пекиннің алдындаТокиодағы Океания чемпионатында іріктеуден өтті, онда конкур өткізілмеді
- 2008 жылғы 1 шілдеСпорттық төрелік сот Пекинге іріктеуін жойды
Афиныда жеңімпаздан 576 ұпай қалыс қалды
Екінші олимпиада стартына сегіз жылдан кейін шықты: 2004 жылғы 26 тамызда Афины түбіндегі Гуди олимпиада орталығында. Парыгин Австралия құрамында 32 спортшының ішінде 4904 ұпаймен 27-орын алды. Жеңімпаз — ресейлік Андрей Моисеев, 5480 ұпай; хаттаманы 4388 ұпаймен полякиялық Марцин Хорбач жапты. Яғни соңғы орынға дейін 516 ұпай, бірінші орынға дейін 576 ұпай болды. Ол күні ең нашар пәні семсерлесу болды: 13 жеңіс, 748 ұпай.
Пекиндегі орнын сот алып қойды
2008 жылғы Ойындарға Парыгин Австралиядан іріктелді — Токиода өткен Океания чемпионаты арқылы. Ол жарыста конкур болмады: Австралияда жылқы тұмауы тарап, аттар әкелінбеді. Британдық Pentathlon Great Britain федерациясы оның жіберілуіне Спорттық төрелік сотта дау айтты. Австралия олимпиада комитеті алдымен талап орындалған деп тұрып алды, сот іріктеуді бәрібір жойды.
Алекстің Ойындарға қатысуына дау айту шешімі ол ағылшын федерациясының жіберу талабын — іріктеу кезеңіндегі тиісті халықаралық жарыста 5100 ұпай жинауды — орындамады деген түсінікке негізделді.
Пекинде Ұлыбританияны екеу білдірді: Сэмюэл Уил 5412 ұпаймен оныншы, Ник Вудбридж 5064 ұпаймен жиырма бесінші болды. Босаған орынды солардың қайсысы алғанын дереккөздер жазбайды. Ал 5064-ті 5100 табалдырығымен тікелей салыстыруға болмайды: біріншісі — олимпиада финалының нәтижесі, екіншісі — іріктеу стартындағы шек. Ол Ойындарды тағы да Моисеев жеңді, 5632 ұпаймен.
Олимпиада комитеті қайда? Австралия олимпиада комитеті… олар менің орным үшін күресуі керек еді, себебі мұндай жағдай қабылдауға келмейді.
Modern Pentathlon Australia президенті Джейсон Пеннелл сол кезде федерация кімнен айырылып жатқанын былай түсіндірген: «Ұмытпаңыз, ол Австралияға өзі шын мәнінде Қазақстанның Иэн Торпы болған жерден келді». Пекин соңғы старт болуы керек еді — Парыгин осы Ойындардан кейін мансабын аяқтамақ болған. Старт алуға мүмкіндік берілмеді. Қазір ол Мельбурнде тұрады, Modern Pentathlon Victoria клубында тіркелген.
Дереккөздер түсіндірмейтін тұстар
1997 жылдан Австралияда тұра тұрып, Парыгиннің 2000 жылғы Ойындарды неге өткізіп жібергенін қолда бар дереккөздердің бірде-бірі түсіндірмейді. Австралия азаматтығын қашан алғаны да айтылмайды. Орысша Википедия оған 1996 жылғы Римдегі әлем чемпионатының жеке сынындағы алтынын және эстафетадағы қоласын, сондай-ақ 1993 жылғы Пекиндегі Азия чемпионатының күмісін жазады; ағылшынша әлем чемпионаты жүлдегерлерінің тізімінде 1996 жылғы ер адамдардың жеке сыны мүлдем жоқ — онда Базель-1995 пен София-1997 қатар тұр. Бұл алшақтықты біз тегістемедік: екі мәлімдеме де сол күйінде берілді.