Болжам: Андорра — Әзербайжан

Менің осы ойынға қатысты бір болжамым бар, мәтін бойы соны тексеремін. Тығыз кесте бұл жолы әлсіз жаққа көмектесуі мүмкін. Андорра екі ойынды да Энкампта өткізеді: жолға шықпайды, бөлмесін ауыстырмайды, алаңы да сол. Әзербайжан болса үш күннің ішінде Лихтенштейннен Андорраға көшуі керек. Екі елдің арасы жақын емес, ал тау арасындағы шағын елге жету оңай шаруа емес. Фактілер бұл ойды қолдай ма, әлде құлата ма, төменде көреміз.

Андорра Энкамптан шықпайды, Әзербайжан Вадуцтан келеді

Алдымен «жақтайтын» дәлелдер. Андорра 13 қарашада Гибралтармен Estadi de la FAF алаңында ойнайды, ал 16 қарашадағы жолдастық кездесу де Энкампта өтеді. Үй иелері үшін бұл екі ойын бір апталық жиынға сыйып кетеді. Әзербайжан құрамасы Вадуцтағы «Райнпарк» стадионынан кейін тағы бір шетел сапарына аттанады. Ортасында бір ғана толық күн бар, қалғаны — ұшу, жаттығу, қалпына келу.

Екінші дәлел — турнирлік ынта. Андорра өз тобында 1 ұпаймен соңғы орында тұр: үш ойында бір гол соғып, үшеуін жіберген. Мальтада 7 ұпай бар, Гибралтарда 2. Бірақ бұл жолғы Ұлттар лигасында D лигасының алты құрамасының бәрі C лигасына көтеріледі, өйткені 2028/29 маусымынан бастап D лигасы жойылады. Яғни Андорра үшін Гибралтармен кездесу көтерілуді шешпейді. Мен жаттықтырушылар штабы 13 қарашада негізгі ойыншыларды бар күшімен пайдаланбайды деп ойлаймын, бірақ бұл — менің пікірім ғана, ресми жариялау жоқ.

Әзербайжанның жағдайы басқа. Олар 2-топта 5 ұпаймен көш бастап тұр, Литва 4 ұпаймен бір қадам артта, Лихтенштейнде 1 ұпай бар. Литваның алдында да бір ойын бар: 16 қарашада Каунаста Лихтенштейнді қабылдауы тиіс. Демек, Вадуцтағы нәтиже топтың бірінші орнын шешуі мүмкін. Көтерілу кепілдендірілген, бірақ бірінші орын — абырой мәселесі. Сондықтан Әзербайжан Вадуцқа ең мықты құрамымен баратын сияқты, ал Энкампқа сол ойыншылар шаршап жетеді.

Қыркүйектегі он бір күн болжамды шайқалтады

Енді «қарсы» дәлелдерге көшейін, және олар әлсіз емес. Қыркүйек–қазан терезесінде Андорра тығыз кестенің не екенін өз басынан өткерді. 24 қыркүйекте үйде Мальтадан 1:2 есебімен жеңілді. 27 қыркүйекте Гибралтарда 0:0 ойнады. Үш күннен кейін, 30 қыркүйекте, Литвада 3:0 есебімен ұтылды. Ал 4 қазанда Мальтаға барып, Malta 1:0 Андорра есебімен тағы ұтылды. Төрт ойынның үшеуінде жеңіліс, бір тең ойын.

Бұл тізбекте мені Литвадағы ойын көбірек ойландырады. Гибралтармен голсыз тең ойыннан кейін үш күн өтті де, Андорра үш доп жіберді. Бұл — дәл біз талқылап отырған жағдай: ресми ойыннан кейін екі күндік үзіліс, содан соң жолдастық кездесу. Сол кезде шаршау қонақтарға емес, Андорраның өзіне соққы болды. Әрине, Литва сол ойында үй иесі болды, ал бұл жолы Андорра үйде. Айырмашылық бар, бірақ ол бәрін жоққа шығармайды.

Әзербайжан сол терезеде мүлдем басқа көрініс берді. 23 қыркүйекте Бакуде Тәжікстанды 1:0 есебімен жеңді. 27 қыркүйекте Каунаста Литвамен 1:1 ойнады. 1 қазанда үйде Лихтенштейнмен 0:0 тең түсті, ал 4 қазанда Литваны 1:0 есебімен ұтты. Он екі күнде төрт ойын өткізіп, бір-ақ гол жіберді. Тығыз кестеге шыдамдылық жағынан Әзербайжанның тәжірибесі Андорраныкынан әлдеқайда сенімді көрінеді.

Соңғы бес ойын: он бір ұпай мен бір ұпай

Форманы бес соңғы ойынмен толық есептейік. Әзербайжан: маусымда San Marino-ға қарсы 2:1 жеңіс, 23 қыркүйекте Tajikistan-ға қарсы 1:0, 27 қыркүйекте Lithuania 1:1 Әзербайжан, 1 қазанда Лихтенштейнмен 0:0, 4 қазанда Lithuania-ға қарсы 1:0. Үш жеңіс, екі тең ойын, жеңіліс жоқ. Барлығы он бір ұпай, бес гол соғып, екеуін ғана жіберген. Бір ескерту бар: маусымдағы «үй» ойыны іс жүзінде Венгрияның Сомбатхей қаласында өтті, сол жерде 5 маусымда Мальтадан 0:2 жеңіліс те болған, бірақ ол бес ойынның шегінен тыс қалады.

Андорраның бес ойыны мүлдем басқа сурет салады. 7 маусымда Kosovo 3:0 Андорра, 24 қыркүйекте Андорра 1:2 Malta, 27 қыркүйекте Gibraltar 0:0 Андорра, 30 қыркүйекте Lithuania 3:0 Андорра, 4 қазанда Malta 1:0 Андорра. Бір тең ойын, төрт жеңіліс. Бес ойында бір ғана ұпай, бір ғана гол, ал жіберілген доп саны — тоғыз. Төртеуі қонақта өтті, үйде тек Мальтамен ойнады.

Сандардың өзі қатал. Бірақ Әзербайжанның жеңістерінің бәрі бір доп айырмасымен келгенін ұмытпау керек. Олардың шабуылы бес ойында бес гол ғана берді. Яғни бұл — қарсыласын талқандайтын құрама емес, ойынды тыныш аяқтайтын құрама. Мұндай команда шаршаған кезде бір гол соғу оңай емес екенін өзі де біледі. Ал Андорра сияқты қарсылас тереңге түсіп, айып алаңының алдын бекітсе, сол бір голдың өзі ұзақ іздеуді талап етеді.

Бес кездесудің төртеуі голсыз аяқталған

Мен болжамыма ең мықты тірек осы жерден табамын. Андорра мен Әзербайжан бұрын бес рет кездескен, бәрі жолдастық ойындар. Төртеуі 0:0 есебімен аяқталды: 1998, 2000, 2012 жылдары және 26 мамыр 2016 жылы. Әзербайжан бір рет қана жеңді, 4 маусым 2008 жылы, ол кезде есеп Андорра 1:2 Әзербайжан болды. Андорра бұл қарсыласты бірде-бір рет ұтпаған, бірақ жеңілгені де біреу ғана.

Голсыз тең ойындар тізбегі кездейсоқ емес сияқты көрінеді. Екі құрама да шабуылдан бұрын қорғанысты ойлайды. Соңғы кездесуден бері он жыл өтті, құрамдар толық ауысқан. Дегенмен стиль өзгермеген: Әзербайжан соңғы бес ойынында екі-ақ гол жіберді, Андорра бір ғана гол соқты. Бұл екі сызықтың қиылысы тағы бір тартымсыз, бірақ тығыз ойынға ұқсайды.

Әлемдік іріктеуде екеуі де 3–16 айырмасымен соңғы болған

Бір күлкілі сәйкестік бар. 2026 жылғы әлем чемпионатының іріктеуінде Андорра K тобында 8 ойында 1 ұпай жинап, соңғы 5-орынға тұрақтады, доп айырмасы 3–16. Жалғыз ұпайы 11 қазан 2025 жылы Латвиямен 2:2 тең ойыннан келді. Әзербайжан D тобында 6 ойында 1 ұпаймен соңғы 4-орын алды, доп айырмасы тағы да 3–16. Оның ұпайы 9 қыркүйек 2025 жылы Бакуде Украинамен 1:1 тең ойыннан келді.

Бір жыл бұрын екі құраманың жағдайы ұқсас еді. Кейін жолдары ажырады. ФИФА-ның 7 қазан 2026 жылғы рейтингінде Әзербайжан 127-орында тұр, ал Андорра 175-орында. Әзербайжанның тарихтағы ең жоғары орны 73-орын болған, 2014 жылдың шілдесінде. Андорраның соңғы жеңісі 4 маусым 2026 жылы келді, Лихтенштейнді 2:0 есебімен ұтты. Содан бері бес ойында жеңіс жоқ.

Рейтингтегі айырма қырық сегіз саты. Бұл аз емес, бірақ мен оны бұл ойынның тағдырын шешетін өлшем деп санамаймын. Рейтинг ұзақ кезеңнің нәтижесін көрсетеді, ал жолдастық кездесудің бағасын көбіне сол аптаның жағдайы анықтайды: кім ойнайды, кім демалады, кім жолдан шаршап келеді. Андорраның бес ойындағы бір голы — рейтингтен гөрі нақтырақ көрсеткіш. Қазақстандағы көрерменге тағы бір практикалық деталь: ойын түн ортасына жақын басталады, Астана уақытымен 23:00-де, сондықтан бірінші таймның өзі түнгі эфирге түседі.

Редакция авторларының бірі бұл ойынға үй иелерінің жеңісіне 21%, тең ойынға 26%, қонақтардың жеңісіне 53% береді. Менің ойымша, тең ойынға берілген үлес аздау. Бес кездесудің төртеуі голсыз аяқталғанын және екі құраманың да шабуылы сараң екенін ескерсем, мен 26%-ды артық бағаламас едім, керісінше, ол аз көрінеді.

Болжам жартылай ғана расталады

Сонымен, не шықты? «Жақтайтын» жағында — Андорраның екі ойынды да Энкампта өткізуі, Әзербайжанның Вадуцтағы бірінші орын үшін күресі мен ұзақ жолы, сондай-ақ голсыз тең ойындарға толы ортақ тарих. «Қарсы» жағында — Андорраның қыркүйектегі тығыз кестеге шыдамағаны және Әзербайжанның он екі күнде төрт ойынды бір ғана жіберілген голмен өткізгені. Бес ойындағы бір ұпай мен он бір ұпай арасындағы айырма да ұмытылмайды.

Қорытындыны қысқа жасасам: кесте Андорраға көмектесуі мүмкін, бірақ оны жеңіске жетелемейді. Ол тек тең ойынның мүмкіндігін арттырады. Енді ең қызық сұрақ: 13 қарашада Вадуцта Әзербайжан бірінші орынды қамтамасыз ете ала ма? Егер иә, Энкампқа олар көңіл-күйі көтеріңкі, бірақ аяғы ауыр жетеді. Ал Андорраның Гибралтармен ойынында кімді алаңға шығаратынын көргенде, 16 қарашадағы кездесудің бағыты бірден түсінікті болар ма екен?