Болжам: Сауд Арабиясы — Өзбекстан

Ойынның Дохаға қалай жеткені де өз алдына бір әңгіме. Алғашында оны Эр-Риядта өткізбек болған, кейін өзбек тарапы қауіпсіздікті алға тартып, Ташкентті ұсынған. Сауд Арабиясы қарашадағы ФИФА терезесіне Азияның мықты қарсыластарын әдейі іздеген еді. Өзбекстан сол тізімге дәл келеді.

Сауд қақпасы шығанақ кубогында бірде-бір рет ашылмады

Қорғаныстан бастайық, өйткені екі команданың ең үлкен айырмасы осында. Сауд Арабиясы Парсы шығанағы елдерінің кубогында бір де бір гол жіберген жоқ. Ретімен былай: 23 қыркүйек, үйде Сауд Арабиясы 1:0 Кувейт; 26 қыркүйек, база қонақта деп жазған ойын, Оман 0:3 Сауд Арабиясы; 29 қыркүйек, Сауд Арабиясы 2:0 Ирак; 3 қазан, Сауд Арабиясы 0:0 Катар. Жартылай финалда катарлықтарды 120 минут бойы гол соғылмаған соң ғана пенальтимен, 3:2 есебімен өткізді.

Финал 6 қазанда Жиддада өтті: Сауд Арабиясы 2:0 БАӘ, екі гол да 11-ші және 13-ші минуттарда түсті. Бұл құраманың шығанақ кубогындағы төртінші атағы, 22 жылдағы алғашқысы, алдыңғысы 2004 жылы болған. Бірақ мен бұл нөлді тым асыра бағаламас едім. Сол финалда 38-ші минутта сауд қақпасына тағайындалған пенальти VAR-дан кейін жойылды, ал 88-ші минутта эмираттықтар тұсқа тиіп қалды. Нөлді кейде сантиметр сақтайды.

Өзбекстанның қорғанысы мүлде басқа әңгіме. Соңғы бес ойында құрама он екі гол жіберді, оның сегізі әлем чемпионатында. Маусымның соңында алдымен Португалия 5:0 Өзбекстан, одан төрт күн өткен соң Конго ДР 3:1 Өзбекстан. Бұған дейін, тарихтағы тұңғыш мундиаль ойынында, Колумбия «Мехико» стадионында 3:1 есебімен жеңген еді. Ал 6 қазанда сапарда Оңтүстік Корея 2:0 Өзбекстан. Күшті қарсылас кездескен сайын өзбек қақпасы ашыла береді.

Әділдік үшін айтайын: Сауд Арабиясы да жазда күшті қарсыласқа төтеп бере алмады. Әлем чемпионатында Испания 4:0 Сауд Арабиясы болды, ал H тобындағы айырма −4-пен аяқталды. Сондықтан шығанақтағы нөл мен американдық жаз арасында үлкен алшақтық тұр.

Жалпы алғанда, жазғы мундиаль сауд құрамасы үшін ауыр өтті. Майамида Уругваймен 1:1, Атлантада Испаниядан ірі жеңіліс, Хьюстонда Кабо-Вердемен 0:0. Небәрі 2 ұпай, H тобында төртінші орын, плей-офф жоқ. Турнир аяқталған соң федерация басшысы отставкаға кетті. Күзгі нөл осы күйзелістен кейін келді, оны жаңа кезеңнің белгісі деп оқуға болады. Тек әзірге сыналмаған белгі.

Өзбек шабуылы Ташкентте ғана жанады

Шабуылда сурет керісінше. Өзбекстан соңғы бес ойында сегіз гол соқты, бірақ олардың жетеуі Ташкентте түсті. 24 қыркүйекте Өзбекстан 3:1 Иран, 1 қазанда Өзбекстан 4:1 Сирия. Ал үйден тыс үш ойында бар болғаны бір гол, ол да Конгоға қарсы. Екі жеңіс, үш жеңіліс, алты ұпай, бір де бір тең ойын жоқ. Бұл команда не ұтады, не ұтылады.

Мундиальдағы дебюттің бір сәті есте қалуға тұрарлық. Колумбиямен ойында өзбектер 60-шы минутта есепті 1:1-ге теңестірді, ал колумбиялықтар допты 64% уақыт ұстады. Яғни допсыз қалып та қарсыласты қинай алатыны көрінді. Дохада дәл осы сапа керек болуы мүмкін.

Өзбекстан үшін бұл жаз тарихи болды, өйткені құрама әлем чемпионатына тұңғыш рет шықты. Бірақ тарихи дебют үш жеңіліспен аяқталды: Колумбия, Португалия, Конго ДР. Шынымды айтсам, Португалиядан бес гол жеген ойыннан кейін күзгі Ташкент ойындарын күту қиын еді. Ал команда Иран мен Сирияға жеті гол соғып, бетін бері қаратты.

Сауд шабуылы сенімді, бірақ жарқын емес. Шығанақ кубогында бес ойында сегіз гол, бір ойында да үштен артық соққан жоқ, ал Катармен жартылай финал голсыз өтті. Әлем чемпионатында бұдан да қиын болды: үш ойында бір ғана гол, ол да Уругваймен 1:1 тең ойында. Сауд Арабиясы гол соғып емес, гол жібермей ұтатын құрама.

Ең нәтижелі кеш Оманмен болды, ол жерде сауд құрамасы үш гол соқты. Қалған ойындарда екі, бір, тағы екі. Кувейтті 1:0 есебімен әрең жеңді. Мұндай команда алғашқы голды жіберіп қойса, ойынды қайтару оған оңай болмайды, өйткені артта қалып ойнау тәжірибесі күзде мүлде болған жоқ. Өзбектерге керегі де осы: ерте гол.

Доха екі жаққа да үй емес

Енді үй мен сапар туралы. Сауд Арабиясының алты ойындық сериясы толығымен өз алаңында жиналған. Өзбекстанның күзгі екі жеңісі де Ташкентте. Яғни екі команда да үйде жақсы, ал Дохада үй жоқ. Мен үшін осы матчтың ең қызық тұсы да осы: кім өз трибунасынсыз өзін тезірек табады?

Бұған дейін екеуінің де бір-бір ойыны бар. 13 қарашада Сауд Арабиясы Дохада Оңтүстік Кореямен ойнайды. Корея федерациясы бұл кездесуді йемендік хуситтердің шабуылдарына байланысты Сауд Арабиясынан Катарға көшірген. Өзбекстан болса 12 қарашада Ташкенттегі «Пахтакор» стадионында Ресейді қабылдайды. База бұл екі ойынды әлі көрмейді, сондықтан формадағы соңғы сөз сол кештерге қалады.

Өзбектер үшін тағы бір нюанс бар. Ресеймен ойын мен Сауд Арабиясымен кездесудің арасы бес-ақ күн, оның үстіне Ташкенттен Дохаға ұшу керек. Сауд құрамасы болса Кореямен де, өзбектермен де бір қалада ойнайды, қонақүйін ауыстырмайды. Майда нәрсе сияқты, бірақ жолдас кездесуде дәл осындай майда нәрселер құрамды анықтайды.

Өзбектерді ұтқан Кореяны сауд құрамасы Дохада күтіп тұр

Оңтүстік Корея бұл жерде ыңғайлы өлшеуіш. Өзбекстанды ол 6 қазанда 2:0 есебімен ұтты. Сауд Арабиясы дәл сол сынақтан өзбектермен кездесуден төрт күн бұрын өтеді. ФИФА рейтингінде 55-ші орындағы сауд құрамасы кореялықтарға да гол жібермесе, шығанақтағы нөлге сенуге болады. Жібере қалса, күзгі сериясы көрші елдердің деңгейіне байланысты болғаны айқындала түседі.

Өзбектер үшін Корея есесі әлі қайтарылмаған. Күзгі терезеде олар Ташкентте екі рет жеңіп, жалғыз сапарда кореялықтардан ұтылды. Ол ойында бірде-бір гол соға алмады. Дохада тағы бір күшті азиялық қарсылас, тағы да үйден тыс. Егер нәтиже Кореядағыдай болса, өзбек құрамасының сапардағы мәселесі кездейсоқ емес екені анықталады.

Бес жыл бұрынғы 3:0 және қаңтардағы Азия кубогы

Табылған соңғы бетпе-бет кездесу 2021 жылғы 15 маусымда өткен іріктеу ойыны: «Король Фахд» стадионында Сауд Арабиясы 3:0 Өзбекстан, голдар 25-ші, 33-ші және 52-ші минуттарда. Содан бері бес жыл өтті, құрамдар ауысты, Өзбекстан алғаш рет әлем чемпионатына барып қайтты. Ол есепті Дохаға көшіру қате болар еді. Дегенмен жарты сағатқа жетпейтін уақытта соғылған үш гол сол кездегі айырманы жақсы көрсетеді.

Сол іріктеу ойынынан бері өзбек футболы алға жылжыды деп айтуға негіз бар: мундиальға жолдама, Колумбияға қарсы теңестірілген есеп, күзде Иран мен Сирияға қарсы сенімді жеңістер. Сауд Арабиясы да тұрып қалған жоқ, шығанақ кубогын 22 жылдан кейін қайтарды. Бірақ бетпе-бет тарихта соңғы сөз әзірге сауд жағында.

Екі құрама үшін де бұл ойын Азия кубогы алдындағы дайындық. Турнир 2027 жылғы 7 қаңтарда Сауд Арабиясында басталады. Сауд Арабиясы A тобында Кувейт, Оман және Палестинамен, ал Өзбекстан B тобында Бахрейн, КХДР және Иорданиямен. Топтық кезеңде олар кездеспейді, демек ешкімге карта жасырудың қажеті жоқ.

Турнирге 24 құрама қатысады, топтар A-дан F-ке дейін. Сауд Арабиясы үшін бұл үй турнирі, сондықтан ұйымдастырушылардың қараша терезесіне әлсіз емес, Азияның мықты қарсыластарын іздегені түсінікті. Өзбекстан мен Оңтүстік Корея дәл сол ойлаған деңгейдегі командалар.

Бұл жолдас кездесу, сондықтан ресми ойындағыдай тартыс күтпеу керек. Редакция авторларының бірі үй иелерінің жеңісіне 42%, тең ойынға 26%, қонақтардың жеңісіне 32% береді. Айырма аз, ал «үй иелері» деген атаудың өзі Дохада шартты ғана. Үй иелері мен қонақтар арасындағы алшақтық он пайыздық тармақ қана, яғни авторлар да сауд құрамасын айқын фаворит санамайды. Меніңше, бұл әділ баға: қамалсыз қалған серия мен үйден тыс ойнай алмайтын шабуыл бір-бірін теңестіреді.

Сонымен салыстыру мынадай. Бір жақта күзде бес ойында бір де бір гол жібермеген, бірақ көп соқпайтын құрама. Екінші жақта сол бес ойындық кезеңде он екі гол жіберіп, сегіз гол соққан команда. Біріншісінің қамалы өз елінде, екіншісінікі Ташкентте қалды. Дохада екеуі де жалаң алаңда.