Болжам: Гёзтепе — Башакшехир

2025 жылғы қазан: Измирдегі 1:0

Әңгімені бір жыл бұрын бастайын. 2025 жылғы 5 қазанда, Түркия Суперлигасының 8-турында, «Гёзтепе» өз алаңы «Гюрсель Аксельде» «Башакшехирді» 1:0 есебімен ұтты. Жалғыз гол 43-минутта түсті. Сол жеңістен кейін измирліктер 16 ұпаймен 3-орынға шықты, ал «Башакшехир» 6 ұпаймен 13-орында тұрды.

Сол кездегі «Гёзтепе» жеңілмейтін сериясын жалғастырып жүрген. Ал стамбулдықтар маусымды ауыр бастаған еді. Бұл күзгі сурет кейін мүлде өзгерді.

2026 жылғы наурыз: Стамбулдағы жауап

Жауап ойыны 2026 жылғы 7 наурызда, 25-турда, «Фатих Терим» стадионында өтті. «Башакшехир» 13-минутта алға шықты, «Гёзтепе» 39-минутта теңестірді, үзіліске 1:1 есебімен кетті. Жеңісті гол 69-минутта соғылды: Башакшехир 2:1 Гёзтепе.

Сонымен өткен маусымда екі команда бір-бір рет жеңіп, бір-бірінен бір гол артық соқты. Әрқайсысы өз алаңында ұтты. Бұл дерек сенбідегі ойын үшін маңызды болып көрінеді, өйткені биыл екеуінің үй мен қонақтағы ойыны мүлде басқаша.

2026 жылғы мамыр мен шілде: бір сатыдан бөлінген маусым

Өткен маусымның қорытындысы екі команданы көршілес қылды. «Башакшехир» 5-орын алды: 16 жеңіс, 9 тең ойын, 9 жеңіліс, доптар 58:35, 57 ұпай. «Гёзтепе» 6-орында тоқтады: 14 жеңіс, 13 тең ойын, 7 жеңіліс, доптар 42:32, 55 ұпай. Екі ұпай айырмасы бір команданы Еуропаға жіберді, екіншісін үйде қалдырды.

Қызық жайт: «Гёзтепе» аз жеңілді, жеті ғана рет. Бірақ он үш тең ойын оны тоқтатты. «Башакшехир» көп гол соқты, жеңіліс те көп болды. Екі түрлі стиль: бірі тұрақты, бірі ашық.

«Башакшехир» Конференция лигасының екінші іріктеу кезеңіне жолдама алған еді. Сол кезең онымен шектелді: екі ойын, бір тең ойын, бір жеңіліс, жеңіс жоқ. Шілде соңында еурокубоктағы маусымы аяқталды, команда бар назарын лигаға аударды. Ол назар бірден нәтиже бере қойған жоқ.

Тамыз бен қыркүйек: «Гёзтепенің» жеңіссіз алты туры

Жаңа маусымды «Гёзтепе» мүлде нашар бастады. Алғашқы алты турдың нәтижелері: «Самсунспормен» 3:3, «Генчлербирлигіге» үйде 0:1, «Галатасарайға» қонақта 3:2 жеңіліс, «Газиантепке» үйде 2:4, «Аланьяспормен» 2:2, «Ризеспормен» үйде 2:2. Бір де жеңіс жоқ. Алты ойында үш-ақ ұпай.

«Башакшехир» сол кезде аралас нәтиже көрсетті. «Коджаэлиспорды» 2:0, «Генчлербирлигіні» 4:0 есебімен ұтты. Бірақ 13 қыркүйекте «Амедспорға» қонақта 5:0 есебімен ойсырай жеңілді, үйде «Галатасарайға» 2:3 ұтылды. Бір аптаның ішінде апаттан кереметке дейін.

Қазан: Измир оянады, Стамбул екіге бөлінеді

20 қыркүйек пен 12 қазан арасындағы ұзақ үзілістен кейін Измир командасы басқа болып шықты. 12 қазанда Эюпспор 0:4 Гёзтепе. 18 қазанда Коджаэлиспор 1:2 Гёзтепе. 25 қазанда Гёзтепе 2:0 Чорум. Үш ойын, үш жеңіс, сегіз гол соғылған, біреуі ғана жіберілген.

Ең үлкен соққы 31 қазанда болды. «Гёзтепе» Стамбулда «Фенербахчеге» қонаққа барып, үзіліске 0:1 есебімен кетті. Сосын 76- және 78-минуттарда екі рет соқты, екінші гол бұрыштан кейін баспен түсті. Фенербахче 1:2 Гёзтепе. Екі минуттың ішінде ойын төңкерілді.

Сонымен «Гёзтепенің» соңғы бес ойыны, жаңасынан бастап: Фенербахче 1:2 Гёзтепе (қонақта), Гёзтепе 2:0 Чорум (үйде), Коджаэлиспор 1:2 Гёзтепе (қонақта), Эюпспор 0:4 Гёзтепе (қонақта), Гёзтепе 2:2 Ризеспор (үйде). Төрт жеңіс, бір тең ойын. Он бес ұпайдан он үшеуі. Он екі гол соғып, төртеуін ғана жіберген.

Қызығы, бұл серияның көбі қонақта жиналды. «Гёзтепенің» осы маусымда үйдегі төрт ойынынан бір ғана жеңісі бар, ал қонақтағы алты ойыннан үш жеңіс алды. Кестедегі орны — 9-орын, 15 ұпай, доптар 21:17.

«Башакшехирдің» соңғы бес ойыны былай: Башакшехир 5:2 Самсунспор (үйде), Бешикташ 2:0 Башакшехир (қонақта), Башакшехир 2:1 Газиантеп (үйде), Коньяспор 0:0 Башакшехир (қонақта), Башакшехир 4:0 Генчлербирлиги (үйде). Үш жеңіс, бір тең ойын, бір жеңіліс. Он ұпай, он бір гол соғылған, бесеуі жіберілген.

Бір ескерту: біздің база бесінші ойын ретінде «Касымпашамен» 1:1 ойынын көрсетеді, бірақ одан кейін «Галатасарай», «Амедспор» және «Генчлербирлиги» ойындары болған. Мен шын ретті кестеден алдым.

Ал ең жаңа ойынды база әлі көрмейді. 1 қарашада «Башакшехир» үйінде «Самсунспорды» 5:2 есебімен жеңді, бірінші тайм 3:1 болды. Голдар 10-, 25-, 41-, 75- және 90+1-минуттарда түсті. Осы жеңіс командаға 14 ұпай берді. Базадағы кесте оны әлі 12-орында, 11 ұпаймен көрсетеді.

Бірақ мына жайтқа назар аударыңыз. «Башакшехирдің» биылғы қонақтағы төрт ойыны: «Трабзонспорға» 2:1, «Амедспорға» 5:0, «Бешикташқа» 2:0 есебімен жеңіліс және «Коньяспормен» 0:0. Бір ұпай, бір ғана гол. Үйде бұл команда мүлде басқа, қонақта — әлсіз.

Қараша: модель мен рынок екі жаққа қарайды

Енді бүгінгі сандарға. Модель үй иелеріне 33%, тең ойынға 20%, қонақтарға 47% береді. Редакция авторларының үшеуі де «Башакшехирді» алға қояды: біреуі 38% пен 42%, екіншісі 32% пен 44%, үшіншісі 34% пен 41%. 2,5-тен көп голға үшеуі 64% береді, біреуі 53%.

Рынок болса есептеу сәтінде «Гёзтепеге» 39%, тең ойынға 25%, «Башакшехирге» 36% берді. Менің көзімше, форма мен «Башакшехирдің» қонақтағы бір ұпайы рынок жағында тұр. Модель мен үш автор басқа жаққа қарайды, ал не себепті екенін фактілер айтпайды, сондықтан болжап жатпаймын.

Алаң туралы бір дерек. «Гюрсель Аксель» 23 376 көрерменге арналған, «Башакшехирдің» өз стадионы 17 067 орындық. Измирдегі трибуна қонақтар үйреніп қалғаннан үлкенірек болады.

Голдар қай жақта көп

Модель мен барлық авторлар 2,5-тен көп голға жоғары пайыз береді, және «Гёзтепенің» маусымы мұны қолдайды. Он ойынның сегізінде үш немесе одан көп гол түсті: 3:3, 3:2, 2:4, екі рет 2:2, 0:4 және екі рет 1:2. Тек «Генчлербирлигіге» 0:1 жеңілісте және «Чорумды» 2:0 ұтқанда голдар аз болды.

Тағы бір дерек: «Гёзтепе» маусымда тек бір ойында гол соқпады, ол — үйдегі «Генчлербирлиги» ойыны. Қалған тоғыз ойынның әрқайсысында кемінде екі гол соққан. Бұл — шабуылы тұрақты жұмыс істейтін команда.

«Башакшехирде» сурет жартылай. Он ойынның алтауында үш және одан көп гол түсті, оның ішінде «Амедспорға» 5:0 жеңіліс пен «Самсунспорды» 5:2 жеңу бар. Ал үш ойында стамбулдықтар мүлде гол соқпады, үшеуі де қонақта: «Амедспор», «Коньяспор», «Бешикташ».

«Самсунспорға» соққан бес голды тым жоғары бағалаудың қажеті жоқ деп ойлаймын. 26 қазандағы кестеде «Самсунспор» 4 ұпаймен 17-орында тұрған еді, яғни бұл лиганың ең әлсіз командаларының бірі. Сол сияқты «Гёзтепенің» 0:4 жеңісі де 3 ұпаймен соңғы орындағы «Эюпспорға» қарсы болды, ол команда 9 турда 2 ғана гол соққан.

Ал «Фенербахчеге» қонақта жеңу мүлде басқа деңгей. Өткен маусымда «Фенербахче» 74 ұпаймен екінші болды, бүкіл чемпионатта небәрі 2 рет жеңілді. Биыл өз алаңында «Гёзтепеге» ұтылды. Измирліктердің серия деңгейін дәл осы ойын көрсетеді.

Екі командада да маусым ішінде бапкер ауыспаған. Сондықтан сенбіде алаңға шығатын екі команданың да ойын жоспары бізге таныс: «Гёзтепе» сол күйде, «Башакшехир» де сол күйде.

Бір жылдағы өзгерісті сандармен салыстырайын. 2025 жылғы қазанда «Гёзтепе» 8 турдан кейін 16 ұпаймен 3-орында тұрған, ал «Башакшехир» 6 ұпаймен 13-орында еді. Биыл 10 турдан кейін «Гёзтепеде» 15 ұпай, «Башакшехирде» 14 ұпай. Яғни измирліктер бір жыл бұрынғы деңгейге әлі жете қойған жоқ, ал стамбулдықтар өткен күзгі шұңқырдан әлдеқашан шыққан. Екі команданың арасы бір ұпайға дейін тарылды.

Ортақ қарсылас та бар — көшбасшы «Галатасарай». 29 тамызда «Гёзтепе» оған қонақта 3:2 есебімен ұтылды, 4 қыркүйекте «Башакшехир» үйінде 2:3 жеңілді. Екеуі де бір голға ғана жол берді, екеуі де екі гол соқты. Күшті қарсыласқа қарсы бұл екі команданың деңгейі шамамен бірдей екенін көрсетеді.

Ұзағырақ хронологияға үңілсек, екі клубтың тағдыры мүлде әртүрлі. «Гёзтепе» 1925 жылғы 14 маусымда Измирде құрылған, Түркия кубогын 1968/69 және 1969/70 маусымдарында қатарынан екі рет жеңген. Жәрмеңкелер кубогының жартылай финалына 1968/69 маусымында түрік клубтарының ішінде бірінші болып жеткен. Суперлигаға 2024 жылғы 28 сәуірде оралды. Ал «Башакшехир» 1990 жылы құрылып, 2019/20 маусымында тұңғыш рет Түркия чемпионы атанды.

Хронология осымен бітеді, ары қарай алаң шешеді. Төрт жеңіспен келген, бірақ үйде нашар ойнайтын «Гёзтепе» мен үйде бес гол соққан, қонақта бір ғана гол соққан «Башакшехир». Бір жыл бұрын Измирде 1:0 болған. Сенбіде қай команданың сериясы үзіледі: «Гёзтепенің» жеңістері ме, әлде «Башакшехирдің» қонақтағы сәтсіздігі ме?