Болжам: Өзбекстан — Ресей

Ақпандағы шеттету және тек жолдастық ойындар

Хронология осыдан басталады. 28.02.2022 FIFA Ресей құрамасы мен ресейлік клубтарды өз турнирлерінен шеттетті, УЕФА да өз жарыстары бойынша дәл сондай шешім қабылдады. Содан бері Ресей тек жолдастық матчтар ойнайды, қарсыластарды әлемнің әр түкпірінен іздеуге тура келеді.

Тұңғыш кездесу «Пахтакорда» голсыз аяқталды

Сол жылдың күзінде екі құраманың жолы алғаш рет тоғысты. 05.11.2022 Өзбекстан футбол қауымдастығы Ресеймен тарихтағы алғашқы жолдастық матчты жариялады: ойын 20.11.2022 Ташкенттегі «Пахтакор» стадионында өтетін болды.

Қазақстандық оқырман үшін мұнда бір қызық дерек бар. Сол жиын аясында, 16.11.2022, өзбектер Қазақстан құрамасымен ойнады. Яғни Ресейді қабылдар алдында олар біздің құрамамен күш сынасқан.

20.11.2022 өткен ойын Өзбекстан 0:0 Ресей есебімен аяқталды. Бүкіл кездесуде бір де гол болмады, және бұл осы жұптың бүкіл тарихы. Содан бері екі құрама бір-бірімен ойнаған жоқ.

Сол кезде Ресейдің ресми турнирлерден шеттетілгеніне бір жыл да толмаған еді. Кез келген жолдастық ойын ол үшін оқиға болатын. Қазір мұндай ойындар ресейлік құрама үшін үйреншікті тәртіпке айналды: жазда да, күзде де ол тек солай ойнайды.

2026 жылғы маусым: бірі әлем чемпионатында, бірі үйде

Төрт жылдан кейін екі команданың жазы мүлде басқаша өтті. Ресей маусымның басында үйде екі жолдастық ойын өткізді: алдымен Ресей 3:0 Буркина-Фасо, төрт күннен кейін Ресей 3:0 Тринидад және Тобаго. Екеуінде де қақпасына гол жібермеді.

Ресейдің маусымдағы қарсыластары Африка мен Кариб аймағынан келді. Буркина-Фасо мен Тринидад және Тобаго әлем чемпионатына дайындалып жатқан команда емес, сондықтан бұл алты голды тым жоғары бағалаудың қажеті жоқ.

Өзбекстан үшін бұл тарихи жаз болды, құрама әлем чемпионатында тұңғыш рет ойнады. Бірақ дебют ауыр шықты. Алдымен Колумбияға 1:3 есебімен жеңілді, одан кейін Португалия 5:0 Өзбекстан, ал топтағы соңғы ойында ДР Конго 3:1 Өзбекстан. Үш ойында бір де ұпай жоқ, топта соңғы орын.

Португалиямен кездесу әсіресе ауыр болды: бес гол, жауап жоқ. Дегенмен әлем чемпионатындағы қарсыластар мен күзгі жолдастық ойындарды тікелей салыстыру әділетсіз болар еді. Деңгей мүлде басқа.

Күз: Ферғанадағы жеңістен Кореядағы жеңіліске дейін

Тамыздың басында екі федерация күзде жолдастық матч өткізу туралы келіссөз жүргізіп жатқаны белгілі болды. Ал өзбектер жаңа кезеңді 24 қыркүйекте Ферғанадағы «Истиқлол» стадионында бастады: Өзбекстан 3:1 Иран.

Бес күннен кейін, 29 қыркүйекте, сол Иранды Ресей де ұтты: Ресей 2:0 Иран. Ортақ қарсылас екі құрамаға да екі доп айырмасымен жол берді. Тиын тағы да қырынан тұрды.

Иран үшін ол апта сәтсіз болды: бес күн ішінде Ташкенттегі матчтың екі қатысушысынан да жеңілді. Өзбектер оған бір гол жіберді, ресейліктер мүлде жібермеді. Бұл айырманы мен шешуші деп санамаймын, бірақ қорғаныстағы сенімділік жағынан Ресей сол кеште тиянақтырақ көрінген.

Қазанның басы екеуіне де ірі есептер сыйлады. 1 қазанда Ташкентте Өзбекстан 4:1 Сирия, 3 қазанда Ресей 6:0 Намибия.

Ал 6 қазанда екеуі де сүрінді, тек әр түрлі. Өзбекстан сапарда жеңілді: Оңтүстік Корея 2:0 Өзбекстан. Ресей үйде Нигериямен 3:3 тең түсті және осы бес ойын ішінде алғаш рет өз қақпасына гол жіберді, бірден үшеуін.

Он үш ұпай мен алты ұпай

Өзбекстанның соңғы бес ойыны: екі жеңіс, үш жеңіліс, алты ұпай. Сегіз гол соқты, он екі гол жіберді. Жаңадан ескіге қарай серия былай: жеңіліс, жеңіс, жеңіс, жеңіліс, жеңіліс. Үйде команда бір кеште үш-төрт гол соға алады, ал осы бестіктегі үш сапар ойынында бар болғаны бір гол соққан.

Ресейдікі мүлде басқа сурет: төрт жеңіс пен бір тең ойын, он үш ұпай, он жеті гол соғып, үшеуін ғана жіберді. Бірақ бес ойынның бәрі үйде өтті. Ташкент Ресей үшін базамыз көретін осы кезеңдегі алғашқы сапар ойыны болмақ.

Ресейдің он жеті голының алтауы бір ғана кешке, Намибиямен ойынға тиесілі. Қалған төрт матчта команда екі-үш голдан соқты. Бұл да жаман көрсеткіш емес, бірақ сурет «бес ойында он жеті гол» дегеннен гөрі қарапайымырақ.

Менің ойымша, бұл айырмашылық есептердің өзінен маңыздырақ. Өзбекстан күзде Иран мен Оңтүстік Кореямен сынақтан өтті, Ресей Намибия мен Буркина-Фасоны қабылдады. Үйдегі ірі жеңістерді бөтен алаңға сол күйінде көшіру қиын. Оның үстіне өзбектер қорғанысы күзде үйде бір-бір гол ғана жіберді, ал жазда бір ойында бес гол өткізген.

Қазанның соңы: матч жарияланды, Доха кестеге қосылды

Ташкенттегі ойынды Ресей футбол одағы 20 қазанда жариялады. Сол кезде FIFA рейтингінде Ресей 35-орында, Өзбекстан 59-орында тұрған. Ойын FIFA-ның ресми күндеріне түседі, өзбек баспасөзі оны рейтинг ұпайлары үшін маңызды кездесу деп атады.

Рейтингтегі айырма жиырма төрт саты. Аз емес, бірақ ресми турнирлерде ойнамайтын құраманың орны тек жолдастық матчтардан құралады. Өзбекстан үшін бұл, керісінше, рейтинг ұпайын жоғарыда тұрған қарсыласпен үйде жинаудың сирек мүмкіндігі.

Екі күннен кейін, 22 қазанда, өзбектердің қарашадағы екінші қарсыласы белгілі болды. 17 қарашада Өзбекстан Дохада Сауд Арабиясымен ойнайды, ойын Ташкент уақытымен 20:30-да басталады. Сауд Арабиясы 6 қазанда Парсы шығанағы кубогын жеңіп алды, финалда БАӘ құрамасын 2:0 есебімен ұтты.

Төрт жыл бұрынғы сценарий осылай қайталанады: бір жиын, қатарынан екі ойын. Ол кезде өзбектер алдымен Қазақстанмен, содан кейін Ресеймен ойнаған. Бұл жолы реті басқа: алдымен Ресей, артынша Сауд Арабиясы.

23 қазанда Ресейдің бас бапкері өзбектерді «өте жақсы әрі лайықты қарсылас» деп атады. Оның айтуынша, қарашадағы жиында команда қарсыластың ойын стилін талдап, ойыншыларға оның күшті жақтарын көрсетеді. Ресейдің сол жиындағы екінші қарсыласы Венесуэла. Кеңейтілген құрам ол кезде әлі жарияланбаған еді.

Үй иелерінің орындығында да атақты адам отыр. Өзбекстанды 2006 жылғы әлем чемпионы, сол жылғы «Алтын доп» иегері, Италия құрамасының бұрынғы ойыншысы баптайды. Әлем чемпионатынан жаңа оралған команда мен оны өткізіп алған қарсылас арасындағы кездесу өзбек жанкүйері үшін өзінше бір оқиға.

Тиын қай жағымен түседі?

Енді ойынның өзіне оралайық. 42% бен 32% арасындағы айырма он пайыздық тармақ қана. Үй иелерінің артықшылығы негізінен алаң мен трибунаға сүйенеді. Формасы жағынан Ресей сенімдірек көрінеді, бірақ ол форма үйде және әлсіздеу қарсыластармен жиналған.

Үй иелерінің жеңісі үшін не керек? Менің ойымша, ең алдымен бірінші гол. Ресей бес ойынның төртеуінде қақпасын құрғақ сақтады, сондықтан ертерек есеп ашқан команда ойынды өз ырғағына бұра алады. Қонақтарға керегі керісінше: сапардағы алғашқы ойында сабыр сақтап, үй иелерінің қорғанысындағы кемшілікті күту. Өзбектер соңғы бес ойынның әрқайсысында кемінде бір гол жіберген.

Тең ойынға берілген 26% маған сәл төмен көрінеді. Жалғыз кездесу дәл голсыз тең аяқталған. Оның үстіне екі команданың да бес күн ішінде тағы бір ойыны бар: өзбектерде Доха, ресейліктерде Венесуэла. Мұндай жағдайда бапкерлер жүктемені бөледі, ал екінші таймда алаңға қосалқылар шығуы әбден мүмкін.

Қонақтардың жеңісіне берілген 32% та аз емес. Сапарда ойнайтын, бірақ соңғы бес ойынында бірде-бір рет жеңілмеген команда үшін бұл сан әділ көрінеді. Ресейдің жалғыз сүрінуі Нигериямен тең ойын болды, оның өзінде команда үш гол соққан.

Тұрмыстық жағы да бар. Ташкенттен кейін өзбектерді Дохаға ұшу және Парсы шығанағы кубогының иегерімен ойын күтіп тұр. Үй иелеріне мәселені өз жанкүйерлерінің алдында шешкен тиімдірек, сондықтан олар алғашқы минуттардан белсенді ойнайды деп ойлаймын.

Қазақстандағы көрермен үшін уақыт ыңғайлы: ойын Астана уақытымен кешкі сегізде басталады. Жұмыс күнінен кейін көруге болатын, жанкүйерге қолайлы уақыт.

Төрт жыл бұрын «Пахтакорда» бүкіл ойын бойы бір де гол болған жоқ. Бұл жолы екі құраманың да үйдегі шабуылы өткір: өзбектер Сирияға төрт, Ресей Намибияға алты гол соқты. Сұрақ біреу ғана: Ташкентте қай команда өз үйіндегідей ойнай алады?