Қазақстандағы ATP турнирінде үй иелері бір-ақ рет финалға шықты
Қазақстандағы ATP турнирі алты рет өтті, санатын, қаласын және атауын ауыстырды. Барлығы 14 титул ойналды, бірде-бірін қазақстандық ұтқан жоқ.
Қазақстанда өтетін ATP турнирінде үй иелері бір-ақ рет финалға шықты. Ол 2021 жылы болды, әрі ерлер емес, әйелдер турнирінде: Юлия Путинцева бірінші сетті 6:1 есебімен ұтып алды да, келесі екеуін жіберіп алды. Содан бері турнир екі рет санатын ауыстырды, елордадан Алматыға көшті және Новак Джоковичті қабылдады — бірақ жалғыз финал сол күйі жалғыз болып қалды.
Жалғыз финал: 6:1-ден кейінгі жеңіліс
2021 жылғы әйелдер турнирінде Путинцева бірінші нөмірлі теннисші болды. Бірінші айналымда Екатерине Горгодзені, жартылай финалда алтыншы нөмірлі Ребекка Петерсонды ұтты. Финалда бельгиялық Элисон Ван Эйтванкқа қарсы бірінші сетті 6:1 есебімен алды, содан кейін 4:6 және 3:6 болып жеңілді. Бельгиялық үшін бұл мансабындағы бесінші титул еді.
Сол аптада тағы екі қазақстандық ойнады: Анна Данилина уайлд-кардпен бірінші айналымда жеңілді, Зарина Дияс сол айналымды ұтып шықты. Әйелдер турнирі бір рет қана өтті — келесі жылы оны күнтізбеден алып тастады.
Ерлерде ең жоғары нәтиже — Бубликтің жартылай финалы
Ерлер турнирінде қазақстандықтар жартылай финалдан әрі бармады. 2021 жылы екінші нөмірлі Александр Бублик сол сатыға жетті: Квон Сун Уға қарсы бірінші сетті 6:3 ұтып алды, бірақ 5:7 және 3:6 болып жеңілді. Квон Сун У сол турнирде мансабындағы алғашқы ATP титулын алды.
Екі нәтиженің де аяқталуы бірдей: Бублик те, Путинцева да бірінші сетті ұтып алып, үш партияда жеңілді. Кейін Бублик үй кортына тағы екі рет нөмірлі теннисші ретінде шықты — 2022 жылы да, 2023 жылы да екінші айналымнан аса алмады.
Алты дүркін: жеңімпаздар және үй иелерінің нәтижесі
Турнирдің жалпы бетінде жеңімпаздар ғана жазылған, қазақстандықтардың нәтижесі жоқ. Оны алты дүркіннің торларынан бөлек санауға тура келді. Нәтижесі мынадай.
| Жыл | Қала | Санат | Жүлде қоры | Жеңімпаз | Қазақстандықтың ең жақсы нәтижесі |
|---|---|---|---|---|---|
| 2020 | Нұр-Сұлтан | ATP 250 | $337 000 | Джон Миллман | Михаил Кукушкин — ширек финал |
| 2021 | Нұр-Сұлтан | ATP 250 | $541 800 | Квон Сун У | Александр Бублик — жартылай финал |
| 2021 | Нұр-Сұлтан | WTA 250 | $235 238 | Элисон Ван Эйтванк | Юлия Путинцева — финал |
| 2022 | Астана | ATP 500 | $1 900 000 | Новак Джокович | Александр Бублик — екінші айналым |
| 2023 | Астана | ATP 250 | $1 017 850 | Адриан Маннарино | Александр Бублик — екінші айналым |
| 2024 | Алматы | ATP 250 | $1 036 700 | Карен Хачанов | Жұқаев пен Шевченко — ширек финал |
| 2025 | Алматы | ATP 250 | — | Даниил Медведев | Александр Шевченко — екінші айналым |
Кестеден көрінетін басты нәрсе — турнирдің өсуі мен үй иелерінің нәтижесі бір-бірімен байланыспайды. Ең жақсы жыл — екінші дүркін, ал жүлде қоры ең үлкен болған жылы қазақстандықтар екінші айналымнан аспады. Барлығы алты дүркінде 14 титул ойналды, бірде-бірін қазақстандық алмады.
Турнир бас тартылған күнтізбеден өсіп шықты
Турнирдің пайда болу себебі тікелей: 2020 жылғы маусымда пандемияға байланысты көптеген жарыс тоқтатылды да, ATP күнтізбеге жаңаларын қосты. Қазақстандық турнир 2020 жылдың 26 қазанында Нұр-Сұлтанда басталды және содан бері қазан айында жабық хард кортта өтеді.
Алғашқы төрт дүркінді «Дәулет» ұлттық теннис орталығы қабылдады, турнир Astana Open деп аталды. 2020 және 2021 жылдары қала ресми түрде Нұр-Сұлтан аталып тұрған, ал турнир Astana Open болатын. 2024 жылдан бері жарыс Алматыда, «Алматы Арена» алаңында өтеді.
Санат екі рет өзгерді, әрі екеуі де турнирдің өз күшіне байланысты емес. 2020 және 2021 жылдары ол ATP 250 болды, 2022 жылы Қытайдағы жарыстар тоқтатылған соң ATP 500-ге көтерілді, 2023 жылдан қайтадан ATP 250. Жүлде қоры да сол қисықты қайталады: 337 000 доллардан басталып, 500-санатты жылы 1 900 000-ға жетті, кейін миллион шамасына оралды.
2022 жыл ақшасы бойынша да, құрамы бойынша да турнирдің шыңы болып қалды. Титулды Новак Джокович алды — финалда Стефанос Циципасты 6:3, 6:4 ұтты, бұл оның маусымдағы төртінші, мансабындағы 90-шы титулы. Уайлд-кард алған Бейбіт Жұқаев бірінші айналымда сол Джоковичке тап болып, екі гейм ұтты: 1:6, 1:6.
Алматыға көшу бір жылда екі ширек финал берді
2024 жылы турнир елордадан Алматыға көшті, әрі бұл қазақстандықтардың ширек финалда екеу болған жалғыз дүркіні. Бейбіт Жұқаев бірінші айналымнан өтті, екіншісінде бесінші нөмірлі Томаш Махачқа қарсы 3:1 алда келе жатқанда қарсыласы ойыннан бас тартты. Ширек финалда Жұқаев турнирдің болашақ жеңімпазы Карен Хачановтан 2:6, 4:6 есебімен ұтылды.
Екінші ширек финалшы — Александр Шевченко. Ол Қазақстанды сол кезде тоғыз ай ғана таныстырып жүрген: азаматтығын 2024 жылдың қаңтарында ауыстырған. Бірінші айналымда Михаил Кукушкинді ұтты, ширек финалда Габриэль Диаллоға 2:6, 3:6 есебімен жеңілді. 2025 жылы да ең жақсы нәтиже сонікі — екінші айналым, ал титулды Даниил Медведев алды.
Нені білмейміз
2025 жылғы жүлде қорының мөлшері дереккөзде жоқ — сондықтан кестеде болжам емес, сызықша тұр. Көрермен саны туралы дерек те бірде-бір дереккөзде келтірілмеген, сол себепті Алматыға көшу турнирге көрермен қосты ма деген сұраққа жауап бере алмаймыз. Жұптық торлар финалдар деңгейінде ғана қаралды.