Фёдоровтың дублінен Мизуровтың тоғыз титулына дейін: 28 жыл
Қазақстан чемпионатының барлық жеңімпаздары: 1997 жылдан бергі топтық жарыс, 1999 жылдан бергі жеке жарыс, Мизуровтың 9 титулы және дереккөздегі қате.
2025 жылы Евгений Фёдоров Қазақстан чемпионатының екі жарысын да ұтып алды, ал бір жыл бұрын мұны Дмитрий Груздев істеген еді. Чемпионаттың бүкіл тарихында мұндай дубль төрт-ақ рет болған, әрі төртеуі де соңғы жеті жылға тиесілі. Ал жалпы санақ басқа нәрсені көрсетеді: топтық жарыстың 28 чемпионатында 21 түрлі жеңімпаз болса, жеке жарыстың 26 чемпионатында бар болғаны 13. Төменде екі кесте толық және оларды қосқанда шығатын нәтижелер.
Төрт дубльдің бәрі 2019 жылдан кейін болды
Бір маусымда екі жарысты да ұту чемпионат тарихында төрт рет қана кездескен: Луценко 2019 және 2023 жылдары, Груздев 2024 жылы, Фёдоров 2025 жылы. Чемпионаттың алғашқы 22 жылында мұндай жағдай мүлде болмаған. Бірақ мұны көшбасшылардың күшеюі деп оқуға көрші сан кедергі келтіреді: 2021 жылдан 2025 жылға дейінгі бес топтық жарыс төрт түрлі чемпион берді, яғни жолдағы ауысу жойылған жоқ. Фёдоровтың өзі топтық жарысты 2021 және 2025 жылдары ұтты, ал жеке жарысты тек екінші ретте алды.
| Жыл | Чемпион | Екінші | Үшінші |
|---|---|---|---|
| 1997 | Сергей Яковлев | Дмитрий Фофонов | Александр Надобенко |
| 1998 | Сергей Белоусов | Валерий Титов | Константин Кузнецов |
| 1999 | Андрей Тетерюк | Дмитрий Муравьёв | Павел Невдах |
| 2000 | Сергей Яковлев | Андрей Мизуров | Андрей Тетерюк |
| 2001 | Андрей Мизуров | Сергей Яковлев | Валерий Титов |
| 2002 | Дмитрий Муравьёв | Павел Невдах | Кайрат Байгудинов |
| 2003 | Павел Невдах | Вадим Горбачевский | Валентин Иглинский |
| 2004 | Андрей Мизуров | Андрей Кашечкин | Максим Иглинский |
| 2005 | Александр Винокуров | Андрей Мизуров | Андрей Кашечкин |
| 2006 | Андрей Кашечкин | Александр Винокуров | Максим Иглинский |
| 2007 | Максим Иглинский | Андрей Мизуров | Валентин Иглинский |
| 2008 | Асан Базаев | Сергей Ренев | Максим Гуров |
| 2009 | Дмитрий Фофонов | Максим Гуров | Дмитрий Груздев |
| 2010 | Максим Гуров | Асан Базаев | Владислав Горбунов |
| 2011 | Андрей Мизуров | Александр Шушемоин | Руслан Тлеубаев |
| 2012 | Асан Базаев | Алексей Луценко | Абдраимжан Ишанов |
| 2013 | Александр Дьяченко | Сергей Ренев | Тилеген Майдос |
| 2014 | Илья Давиденок | Александр Шушемоин | Нурболат Кулимбетов |
| 2015 | Олег Земляков | Дмитрий Лукьянов | Степан Астафьев |
| 2016 | Арман Камышев | Александр Шушемоин | Матвей Никитин |
| 2017 | Артём Захаров | Алишер Жумакан | Григорий Штейн |
| 2018 | Алексей Луценко | Никита Стальнов | Артём Захаров |
| 2019 | Алексей Луценко | Дмитрий Груздев | Антон Кузьмин |
| 2021 | Евгений Фёдоров | Евгений Гидич | Артём Захаров |
| 2022 | Евгений Гидич | Артём Захаров | Глеб Брусенский |
| 2023 | Алексей Луценко | Евгений Гидич | Даниил Марухин |
| 2024 | Дмитрий Груздев | Глеб Брусенский | Иоган Штейн |
| 2025 | Евгений Фёдоров | Антон Кузьмин | Даниил Марухин |
Топтық жарыста чемпион жыл сайын дерлік ауысады
28 чемпионат 21 жеңімпаз берді. Ауысу ең тығыз жүрген кезең — 2000 жылдар: 2000-нан 2009 жылға дейінгі 10 жарысты 9 түрлі велошабандоз ұтты. Келесі онжылдықта дәл сол пропорция қайталанды — тағы 10 жарыс және 9 чемпион. Қайталай алғандар аз болды: екі және одан көп титулы бар бес велошабандоз өзара 12 жеңіс жинады, қалған 16 жарысқа бір адамнан келді. Алғашқы чемпионат 1997 жылы өтті, ал 2020 жылы пандемияға байланысты жарыс өткізілмеді.
Жеке жарыста титул сол адамдарға қайта оралады
Жеке жарыс басқаша құрылған. 1999 жылдан бері оны 13 велошабандоз ұтты, солардың төртеуі — Мизуров, Груздев, Фоминых және Луценко — 26 титулдың 16-сын алды. Мизуров бір кезде қатарынан үш жыл жеңді: 2008, 2009 және 2010. Топтық жарыста қатарынан жеңген жалғыз адам — 2018 және 2019 жылдардағы Луценко. Кестелер бұл айырманы көрсетеді, бірақ түсіндірмейді: онда уақыт та, қашықтық та, старттағылардың құрамы да жоқ. Жеке жарыс неге қазақстандық мамандыққа айналғаны бөлек материалда талданған.
Осы пәннің жеңімпазы келесі маусым бойы жеке старттағы жарыстарға ел чемпионының жейдесімен шығуға құқық алады. Он үш чемпионның бірі топтық жарысты бір де рет ұтқан жоқ: Даниил Фоминыхтың жеке жарыста үш титулы бар — 2014, 2018 және 2021 жылдар, — ал жол чемпиондарының тізімінде оның аты жоқ.
| Жыл | Чемпион | Екінші | Үшінші |
|---|---|---|---|
| 1999 | Андрей Мизуров | Дмитрий Фофонов | Андрей Тетерюк |
| 2000 | Дмитрий Фофонов | Сергей Яковлев | Андрей Мизуров |
| 2001 | Вадим Кравченко | Сергей Деревянов | Павел Невдах |
| 2002 | Андрей Мизуров | Дмитрий Муравьёв | Павел Невдах |
| 2003 | Дмитрий Муравьёв | Сергей Лавриненко | Юрий Юда |
| 2004 | Павел Невдах | Андрей Мизуров | Юрий Юда |
| 2005 | Дмитрий Муравьёв | Максим Иглинский | Максим Гуров |
| 2006 | Максим Иглинский | Дмитрий Муравьёв | Юрий Юда |
| 2007 | Александр Дьяченко | Дмитрий Груздев | Андрей Мизуров |
| 2008 | Андрей Мизуров | Андрей Зейц | Роман Киреев |
| 2009 | Андрей Мизуров | Роман Киреев | Андрей Зейц |
| 2010 | Андрей Мизуров | Роман Киреев | Даниил Фоминых |
| 2011 | Дмитрий Груздев | Андрей Мизуров | Александр Дьяченко |
| 2012 | Дмитрий Груздев | Алексей Луценко | Даниил Фоминых |
| 2013 | Андрей Мизуров | Александр Дьяченко | Даниил Фоминых |
| 2014 | Даниил Фоминых | Олег Земляков | Дмитрий Риве |
| 2015 | Алексей Луценко | Даниил Фоминых | Жандос Бижигитов |
| 2016 | Дмитрий Груздев | Жандос Бижигитов | Никита Стальнов |
| 2017 | Жандос Бижигитов | Никита Стальнов | Артём Захаров |
| 2018 | Даниил Фоминых | Игорь Чжан | Андрей Зейц |
| 2019 | Алексей Луценко | Дмитрий Груздев | Даниил Фоминых |
| 2021 | Даниил Фоминых | Евгений Фёдоров | Юрий Натаров |
| 2022 | Юрий Натаров | Игорь Чжан | Антон Кузьмин |
| 2023 | Алексей Луценко | Дмитрий Груздев | Антон Кузьмин |
| 2024 | Дмитрий Груздев | Игорь Чжан | Глеб Брусенский |
| 2025 | Евгений Фёдоров | Даниил Пронский | Антон Кузьмин |
Мизуровтың тоғыз титулы Винокуровтың біреуіне қарсы
Ел чемпионатының ең титулды жеңімпазы — Андрей Мизуров: топтық жарыста 3 жеңіс, жеке жарыста 6, барлығы тоғыз титул және екі чемпионатта 16 мәрте тұғырға шығу. Одан кейін алты титулмен Луценко тұр. Ал Александр Винокуров, оның мансабы туралы бізде бөлек материал бар, сол кестелерде бір-ақ рет кездеседі: 2005 жылғы топтық жарыстың чемпионы және 2006 жылы екінші.
Жеке жарыс кестесінде Винокуров мүлде жоқ — бірде-бір жылы титул да, тұғыр да емес. 2006 жылы оны басып озған адам чемпионатқа тұрақтырақ келген: Андрей Кашечкин қатарынан үш тұғыр жинады — 2004 жылы екінші, 2005 жылы үшінші және 2006 жылы чемпион. Оның өз мансабы бөлек материалда талданған. Екі пәнді әртүрлі жылдары тоғыз велошабандоз ұтқан. Ал бұл жарыстардың нақты қашан өтетіні кестелерден көрінбейді: 2022 жылға берілген сілтеме бүкіл дереккөздегі жалғыз нақты күнді береді — топтық жарыс 2022 жылғы 27 маусымда ұтылған.
| Велошабандоз | Топтық жарыс | Жеке жарыс | Барлық титул |
|---|---|---|---|
| Андрей Мизуров | 2001, 2004, 2011 | 1999, 2002, 2008, 2009, 2010, 2013 | 9 |
| Алексей Луценко | 2018, 2019, 2023 | 2015, 2019, 2023 | 6 |
| Дмитрий Груздев | 2024 | 2011, 2012, 2016, 2024 | 5 |
| Даниил Фоминых | — | 2014, 2018, 2021 | 3 |
| Дмитрий Муравьёв | 2002 | 2003, 2005 | 3 |
| Евгений Фёдоров | 2021, 2025 | 2025 | 3 |
| Александр Дьяченко | 2013 | 2007 | 2 |
| Асан Базаев | 2008, 2012 | — | 2 |
| Дмитрий Фофонов | 2009 | 2000 | 2 |
| Максим Иглинский | 2007 | 2006 | 2 |
| Павел Невдах | 2003 | 2004 | 2 |
| Сергей Яковлев | 1997, 2000 | — | 2 |
Груздевке топтық жарыстағы бірінші титул 17 жылдан кейін келді
Дмитрий Груздев үздік үштікке алғаш рет 2007 жылы кірді — жеке жарыста екінші болды. Сол пәндегі титул төрт жылдан кейін, 2011 жылы келді, содан соң тағы екі рет, 2016 және 2024 жылдары. Ал топтық жарысты ол тек 2024 жылы ұтты — алғашқы тұғырынан кейін 17 жыл өткенде және төртінші жеке титулымен бір маусымда. Ол 1986 жылғы 13 наурызда Целиноградта туған, яғни 2024 жылы оған 38 толды. Топтық жарыс оның жолдағы жалғыз титулы болып қалды.
Алғашқы кәсіби келісімшартын Груздев 2006 жылы жасады, ал 2012 жылдан 2024 жылға дейін Astana Qazaqstan Team құрамында өнер көрсетті. Сол уақытта ол Азия чемпионатының алты алтын медалін жинады: 2014 және 2017 жылдардағы жеке жарыс және 2017, 2019, 2023 бен 2024 жылдардағы командалық жеке жарыс. Оның алғашқы және соңғы ұлттық титулының арасы 13 жыл; одан ұзақ ұстаған жалғыз адам — Мизуров, 1999 жылдан 2013 жылға дейін 14 жыл.
Дереккөз Луценконы қате санайды, әрі екі мақалада да бірдей
Дереккөздің екі мақаласында да «Multiple winners» деген жиынтық кесте бар — чемпионатты бір реттен көп ұтқандар. Топтық жарыс туралы мақалада Луценко екі жеңісі бар бағанда тұр, ал іргелес ұяшықта үш жыл аталады: 2018, 2019 және 2023. Жеке жарыстың жиынтығы басқаша қателеседі, бірақ нәтижесі сол: онда оған 2019 бен 2023 жылдардағы екі жеңіс жазылған, ал төмендегі негізгі кестеде ол 2015 жылдың да чемпионы. Біз негізгі кестелер бойынша санадық: Луценконың әр пәнде 3 титулы бар, барлығы алтау. Жаңа жолдар қосылғаннан кейін екі жиынтық та қайта саналмаған сияқты.
Бес тұғыр, бірде-бір титулсыз
Чемпионатты ең көп рет ұтылған адам — Антон Кузьмин: 5 тұғыр және бірде-бір титул жоқ. Кері жағдай да бар, әрі ол жиірек кездеседі: төрт велошабандоз бір-бір чемпионат ұтып, содан кейін екі пәннің де тұғырына қайта шықпаған — 1998 жылы Сергей Белоусов, 2001 жылғы жеке жарыста Вадим Кравченко, 2014 жылы Илья Давиденок және 2016 жылы Арман Камышев. Бөлек тұрған жыл — 2007: топтық жарыстың тұғырында Иглинский ағайынды екеуі болды, Максим бірінші, Валентин үшінші. Валентин 2003 жылы да үшінші болған.
Тағы екеуіне титул қиын келді
Евгений Гидич топтық жарысты 2022 жылы ұтты, ал 2021 және 2023 жылдары екінші болып мәреге келді. Артём Захаров өзінің жалғыз титулын 2017 жылы алды және оған жеңіссіз тағы төрт тұғыр қосты: жолда 2018, 2021 және 2022 жылдар, жеке жарыста 2017 жыл.
Бұл кестелерде не жоқ
Дереккөз чемпионатты әртүрлі санатта өтетін жарыс деп атайды, бірақ тек ерлер кестесін береді. Екі мақаланың бірде-бірінде әйелдер, жастар және жасөспірімдер тізімі жоқ — 2022 жылға берілген сілтемеде жеке жарыс жеңімпаздары ретінде екі адам, Юрий Натаров пен Махаббат Умутжанова аталса да. Яғни әйелдер жарысы бар, ал оның тарихы дереккөзде жиналмаған. Онда жарыс күндері, өткен жерлері, қашықтықтары мен жеңімпаздардың уақыты да жоқ: бұл кестелер бойынша кім ұтқанын санауға болады, қалай ұтқанын емес. Қазақстандық жарыс күнтізбесінен не қалғаны Алматы Туры туралы материалда талданған.
Қазақстан чемпионатын ең көп рет кім ұтқан?
Алексей Луценконың Қазақстан чемпионы титулы қанша?
Александр Винокуров Қазақстан чемпионы неше рет болды?
Бір маусымда екі жарысты да кім ұтқан?
2020 жылы чемпионат неге өткізілмеді?
- Қазақстан чемпионаты, топтық жарыс жүлдегерлерінің жылдар бойынша кестесі — https://en.wikipedia.org/wiki/Kazakhstan_National_Road_Race_Championships
- Қазақстан чемпионаты, жеке жарыс жүлдегерлерінің жылдар бойынша кестесі — https://en.wikipedia.org/wiki/Kazakhstan_National_Time_Trial_Championships
- Дмитрий Груздевтің профилі: күндер, командалар және Азия чемпионатының титулдары — https://en.wikipedia.org/wiki/Dmitriy_Gruzdev
- Чемпиондар саны, титул мен тұғыр қосындылары, дубльдер және титулдар арасындағы үзіліс біздің есебіміз