2022 жылғы жастар құрамасынан ұлттық құрамаға 11 адам жетті
2022 жылғы қыркүйекте Қазақстанның жастар құрамасында 36 футболшы болды. Төрт жылдан кейін олардың 11-і ұлттық құрама пулында. Санап шықтық.
Қазақстанның жастар құрамасы Евро-2027 іріктеуінде 7 матч өткізіп, 4 ұпай жинады, ал алда — үш қонақтағы ойын. Финалдық турнирге жол енді арифметика бойынша жабық. Сондықтан сұрақ басқа: осы құрамада ойнағандардың нешеуі ұлттық құрамаға жетеді? 2022 жылғы тізім бойынша есептедік: 36 футболшының 11-і.
Есеп жабық топ бойынша жүргізілді
«Нешеуі жетеді» дегенді тек нақты тізім бойынша санауға болады. Жастар құрамасының ағылшын беті 2022 жылғы қыркүйекте 36 футболшыны атайды: сол айда Венгрия және Бельгиямен өткен екі жолдастық матчқа шақырылған 24 адам және оған дейінгі жыл ішінде шақырылған тағы 12 адам. Осы тізімді 2026 жылғы маусымға дейінгі он екі айда ұлттық құрамаға шақырылған 62 футболшымен салыстырдық.
Қиылысы — 11 адам. Олардың ұлттық құрамадағы матчтары 2026 жылғы 9 маусымдағы, Венгриямен ойыннан кейінгі жағдай бойынша алынды және жиыны 80 матч. Жастар құрамасында 2022 жылғы қыркүйекке дейін барлық 36 футболшы 68 матч өткізген, оның 35-і осы он бірдің үлесінде.
Дебюттер алты жылға созылды
| Футболшы | Жастар құрамасында 09.2022-ге | 2022 жылғы клубы | Ұлттық құрамадағы дебют | Ұлттық құрамадағы матч | 2026 жылғы клубы |
|---|---|---|---|---|---|
| Максим Самородов | 3 | «Ақтөбе» | 2021 | 35 | «Ахмат» |
| Ғалымжан Кенжебек | 2 | «Қайрат» | 2024 | 14 | «Ахмат» |
| Әділет Сәдібеков | 0 | «Қайрат» | 2022 | 6 | «Қайрат» |
| Иван Свиридов | 5 | «Шахтёр» | 2023 | 6 | «Елімай» |
| Темірлан Анарбеков | 2 | «Қайрат» | 2025 | 5 | «Қайрат» |
| Дамир Қасаболат | 4 | «Қайрат» | 2025 | 5 | «Қайрат» |
| Әділбек Жұмаханов | 12 | «Атырау» | 2024 | 3 | «Елімай» |
| Александр Мрынский | 0 | «Қайрат» | 2026 | 3 | «Қайрат» |
| Муроджон Халматов | 2 | «Тұран» | 2025 | 2 | «Ордабасы» |
| Мейрамбек Қалмырза | 3 | «Оқжетпес» | — | 1 | «Тобыл» |
| Александр Широбоков | 2 | «Қайрат» | ойнамады | 0 | «Қайрат» |
Кестедегі дебют бағанасы бір мезгілде шыққан буын болмағанын көрсетеді. Ұлттық құрамаға бірінші болып Самородов 2021 жылы кірді, соңғысы — Мрынский 2026 жылы, ал арасында жылына бір-екі адам. Широбоков пулда бар, бірақ ұлттық құрамада ойнаған жоқ: оны 2026 жылғы 31 наурызда Комор аралдарымен матчқа шақырған. Қалмырзаның бір матчы бар, ал дебют жылын біз тапқан дереккөздердің ешқайсысы атамайды.
Жастар құрамасындағы матч саны ештеңе болжамады
2022 жылғы қыркүйекке дейін жастар құрамасында ең көп ойнаған Жұмаханов — 12 матч. Ұлттық құрамада оның үш матчы бар. Ал Сәдібеков пен Мрынский ол кезде жастар құрамасында бірде-бір матч өткізбеген, екеуі де қазір пулда: біріншісінде алты, екіншісінде үш ойын. Бұл екеуінің арасында байланыс көрінбейді.
| Топ | Саны | Пулға жеткені | Ұлттық құрамадағы матч | Жеткен бір адамға матч |
|---|---|---|---|---|
| 2024 жылғы наурызда жастар құрамасында қалғандар | 23 адам | 7 (30,4 %) | 19 | 2,7 |
| 2024 жылғы наурызға дейін шығып қалғандар | 13 адам | 4 (30,8 %) | 61 | 15,2 |
| Барлық тізім | 36 адам | 11 (30,6 %) | 80 | 7,3 |
Екінші кесінді 2024 жылғы наурыздағы құрам бойынша есептелді: жастар құрамасының орыс беті Евро-2025 іріктеуіне 23 футболшыны атайды, олардың бәрі сол 36 адамның ішінен. Демек тізім екіге бөлінеді: бір жарым жылдан кейін 23 адам жастар құрамасында қалған, 13 адам шығып қалған. Ұлттық құрамаға олар бірдей жиілікпен жетеді — 30,4 пайызға қарсы 30,8.
Ал ұлттық құрамадағы матчтар мүлде басқаша бөлінген. Қалғандардың 7 жеткен адамында 19 матч, шығып қалғандардың 4 жеткен адамында 61 матч. Яғни бір адамға 2,7 матч пен 15,2 матч, бес есе айырма. Себебі сол кестеден көрінеді: Самородов, Кенжебек, Свиридов және Сәдібеков жастар құрамасынан құрамға өте алмағандықтан емес, ол кезде ұлттық құрамада ойнап жүргендіктен шығып қалған.
Он бірдің алтауы бір клубтан шыққан
2022 жылғы қыркүйекте тізімдегі 10 футболшы «Қайрат» құрамында болатын — бұл тізімнің үштен біріне жуығы. Солардың 6-і ұлттық құрама пулына жетті. Қалған клубтардың бәрі бірігіп 5 адам берді. Мұнда әңгіме клубтардың жұмыс сапасы туралы емес: жастар құрамасының жаттықтырушылары ойыншыны негізінен бір клубтан алған, солардан жеткендер де көп шыққан.
Бүгінде осы 11 футболшы былай бөлінген: «Қайрат» — бесеу, «Ахмат» пен «Елімай» — екеуден, «Ордабасы» мен «Тобыл» — біреуден. «Қайраттағы» бесеуі — 2022 жылы да осы клубта ойнағандар: төрт жылда олардың клубы өзгерген жоқ.
Бүгінгі жастар құрамасы үш тур қалғанда мүмкіндіктен айырылды
| Құрама | О | Ж | Т | Ұ | Гол | Ұпай |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Англия | 7 | 6 | 1 | 0 | 18:2 | 19 |
| Словакия | 7 | 5 | 1 | 1 | 15:10 | 16 |
| Ирландия | 7 | 3 | 2 | 2 | 7:10 | 11 |
| Андорра | 8 | 2 | 1 | 5 | 6:10 | 7 |
| Молдова | 8 | 1 | 2 | 5 | 9:17 | 5 |
| Қазақстан | 7 | 1 | 1 | 5 | 4:10 | 4 |
Евро-2027 іріктеуінде команда 7 матч өткізіп, 4 ұпай жинады: үйде Андорраны жеңді, Молдовамен тең ойнады, бес рет жеңілді, айырма 4:10. Алда 3 матч, яғни ең көбі 13 ұпай. Екінші орындағы Словакияда қазірдің өзінде 16 ұпай бар, сондықтан алғашқы екі орын арифметика бойынша қолжетімсіз.
Қалған үш матчты да ол қонақта өткізеді: 25 қыркүйекте Вулверхэмптонда, 29 қыркүйекте Коркта, 6 қазанда Ниспоренде. Осы іріктеуде команда 4 гол соқты, авторы үшеу: Бағдат екі рет, Байбек пен Тоқтыбай бір-бірден.
Тоқтыбайдың жағдайы бөлек. Ол Словакияға 2026 жылғы 27 наурызда гол соқты, ал екі жарым айдан кейін Армения мен Венгриямен матчтарға ұлттық құрама құрамына кірді. Біз 2022 жылғы тізім бойынша есептеген өтпелі жол оның жағдайында бір маусым аралығына сыйып кетті.
2011 жылғы кадрдағы буын ұлттық құрамаға көбірек берген
Материалдағы сурет 2011 жылғы 7 қазанда Клермон-Ферранда Франциямен іріктеу матчында түсірілген. Файл сипаттамасында бес адам аталған, солардың үшеуінің ұлттық құрамадағы матч саны көрсетілген жеке беті бар: Исламханда 56 матч (2024 жылғы қараша), Бейсебековте 49, Шомкода 48 (2023 жылғы сәуір). Үшеуінің әрқайсысы жеке-жеке бүгінгі он бірдің кез келгенінен көп ойнаған: Самородовта 35 матч, бұл олардың ең жоғарғысы.
Тікелей салыстыруға болмайды: беттердің жаңарту күндері әртүрлі, 2011 жылғы буынның мансабы аяқталуға жақын, ал 2022 жылғы тізімдегі он бір адам қазір 22–24 жаста. Дегенмен айырманың көлемі сақталады. Жастар құрамасының өзі 2006 жылдан 2025 жылға дейінгі 11 іріктеу циклінде 92 матч өткізген — 17 жеңіс, 16 тең ойын, 59 жеңіліс, 79:182 — және финалдық турнирге бірде-бір рет шықпаған. Ең жақындағаны 2015 жылғы турнир іріктеуі: тоғыз ұпаймен үшінші орын.
Нені білмейміз
Тізімдегі 36 футболшының 14-інде жеке бет бар. Қалған 22 адам туралы біз тек құрамалар кестесінде тұрғанын білеміз, сондықтан олардың біреуі 2025 жылға дейін ұлттық құрамада ойнап, кейін пулдан шығып қалса, біздің есеп оны көрмейді. Демек 11 — төменгі баға, дәл сан емес.
Екіншісі. Тоқтыбайды біз есім сәйкестігі бойынша бір адам деп есептедік: іріктеу тобының бетінде де, ұлттық құрама құрамында да бір есім тұр, бірақ оның жеке беті жоқ және мұны екінші дереккөзбен растай алмадық. Үшіншісі: жастар құрамасы бетіндегі іріктеу циклдері кестесі қазіргі іріктеуде нөл матч көрсетеді, ал D тобының беті жетеуін береді. Біз екіншісі бойынша санадық.