Қазақстанның жеңіл атлетикадан жинағаны — бес олимпиада медалі, оның екеуі ғана алтын. Біріншісін Ольга Шишигина 2000 жылғы 27 қыркүйекте Сиднейде 100 метрге кедергімен жүгіруден 12,65 секундпен алды. Ал сол финалда ол колодкадан соңғының алдында ғана шыққан: реакциясы — 0,237 секунд.
Қашықтықта ол таблодағыдан әлдеқайда сенімді ұтты
Табло үш жүздікті көрсетті: нигериялық Глори Алозидегі 12,68-ге қарсы 12,65. Бірақ ресми уақытқа реакция да кіреді, ал реакция әлі жүгіру емес. Екеуінен де оны шегерсең, Шишигинада 12,413 секунд, Алозиде 12,463 секунд қалады. Демек қашықтықтағы айырма 0,050 секунд — көрермен көргеннен екі есеге жуық көп.
| Финалшы | Реакция | Уақыты | Реакциясыз уақыт |
|---|---|---|---|
| 1. Ольга Шишигина, Қазақстан | 0,237 | 12,65 | 12,413 |
| 2. Глори Алози, Нигерия | 0,217 | 12,68 | 12,463 |
| 3. Мелисса Моррисон, АҚШ | 0,180 | 12,76 | 12,580 |
| 4. Деллорин Эннис-Лондон, Ямайка | 0,156 | 12,80 | 12,644 |
| 5. Алиуска Лопес, Куба | 0,179 | 12,83 | 12,651 |
| 6. Николь Рамалаланирина, Франция | 0,194 | 12,91 | 12,716 |
| 7. Линда Ферга, Франция | 0,294 | 13,11 | 12,816 |
| 8. Бриджит Фостер, Ямайка | 0,217 | 13,49 | 13,273 |
Бұл қайта есептеу сегіз финалшының ретін өзгертпейді — олардың арасындағы қашықтықты өзгертеді. Сол финалда ең жылдам реакцияны ямайкалық Деллорин Эннис-Лондон көрсетті, 0,156 секунд: бұл Шишигинадан 0,081 жылдам, сонда да төртінші орын. Шишигина туралы өмірбаяндық мақала сол жүгірісті хаттамамен бірдей сипаттайды: алдымен қалып қойған, сосын қуып жетіп, бірінші болып мәреге келген. Қателігі деп ол стартта тым ұзақ кідіргенін атаған, ал жақсы жүгіруді қашықтықтың екінші жартысында бастайтын.
Ойындардағы ең жақсы жүгірісі соңғысы болды
Турнир екі күнге созылды: жүгірістер мен ширек финалдар 2000 жылғы 25 қыркүйекте, жартылай финал мен финал 27-сінде өтті. Шишигина 12,81-ден бастады — бұл екі жыл бұрынғы Бангкоктегі нәтижесінен баяу. Әрі қарай уақыты төмендеді, ал төрт жүгірістің ең жақсысы медаль ойнатылған жүгіріске тап келді.
| Айналым | Реакция | Уақыты | Нәтижесі |
|---|---|---|---|
| Бірінші айналым, 2000 жылғы 25 қыркүйек | 0,203 | 12,81 | жүгірісінде 1-орын |
| Екінші айналым, 2000 жылғы 25 қыркүйек | 0,248 | 12,66 | жүгірісінде 1-орын |
| Жартылай финал, 2000 жылғы 27 қыркүйек | 0,206 | 12,71 | жүгірісінде 3-орын |
| Финал, 2000 жылғы 27 қыркүйек | 0,237 | 12,65 | 1-орын |
Ең жылдам жүгірісі алтыннан бес жыл бұрын өткен
Шишигинаның жеке рекорды — 12,44 — 1995 жылғы 27 маусымда швейцариялық Люцернде тіркелген, әрі желге қарсы: қарсы ағын секундына 0,8 метр болған. Бұл оның олимпиада нәтижесінен 0,21 секунд жылдам, ал екі жүгірістің арасында бес жыл үш ай жатыр. Сиднейге ол жылдамдығының шыңында келген жоқ.
12,44 бүгінге дейін Азия рекорды болып тұр. Жабық үй-жайда оның тағы екеуі бар: 50 метр кедергіде 6,70 — 1999 жылғы 5 ақпанда Будапештте, 60 метрде 7,82 — 1999 жылғы 21 ақпанда Льевенде. Тегіс жүз метрді ол 11,13-пен жүгірген, ал бұл нәтиже 2000 жылғы 27 мамырда Алматыда, Сидней финалынан төрт ай бұрын тіркелген.
Күміс пен алтынның арасына екі жыл шеттету түсті
1995 жылы Шишигина Гётеборгтегі әлем чемпионатының күмісін 12,8 нәтижемен алды. Одан кейін мансабында үзіліс: 1996 бен 1998 жылдың аралығында ол допинг-сынақтан өте алмағаны үшін шеттетілді. 1996 жылғы Атланта Олимпиадасы оның марапат тізімінде жоқ. Дереккөз сынақтан өтпегенін айтады, ал біз оған ештеңе қоспаймыз.
- 1968 жылғы 23 желтоқсанАлматыда дүниеге келді.
- 1993, МанилаАзия чемпионатының қоласы — құрлықтық деңгейдегі алғашқы медаль.
- 1994, ХиросимаАзия ойындарының алтыны, 12,8.
- 1995 жылғы 27 маусым, ЛюцернАзия рекорды — қарсы желмен 12,44.
- 1995, ГётеборгӘлем чемпионатының күмісі, 12,8.
- 1996–1998Допинг-сынақтан өте алмағаны үшін шеттетілді, Атланта марапат тізімінде жоқ.
- 1999, МаэбасиЖабық үй-жайдағы әлем чемпионатының алтыны, 60 метрде 7,86.
- 2000 жылғы 27 қыркүйек, СиднейОлимпиада алтыны, 12,65.
- 2001, ЭдмонтонӘлем чемпионатының қоласы.
- 2007Мансабын аяқтады.
Оралуы бірден атақпен басталды: 1999 жылы Маэбасидегі жабық үй-жайдағы әлем чемпионатының алтыны, 60 метр кедергіде 7,86. Бір жылдан кейін Олимпиада алтыны келді, тағы бір жылдан соң — 2001 жылғы Эдмонтондағы әлем чемпионатының қоласы. Мансабын Шишигина 2007 жылы аяқтады.
Азия деңгейінде ол бір рет қана ұтылды
Құрлықтық бәсекеде Шишигинаға қарсылас табылмады. Алғашқысы — 1993 жылғы Маниладағы Азия чемпионаты, сондағы қола оның осы деңгейде жеңе алмаған жалғыз турниры болып қалды. Одан кейін 1994 жылғы Хиросимадағы Азия ойындарының алтыны 12,8 нәтижемен, 1998 жылғы Фукуокадағы Азия чемпионатының алтыны және Орталық Азия ойындарының екі алтыны — 1995 жылғы Ташкент пен 1999 жылғы Бішкек.
Бөлек тұрғаны — 1998 жылғы Бангкоктегі Азия ойындары: онда ол 12,63-пен жүгірген. Осы 12,63 оның олимпиада алтынынан да жылдам, әйтсе де турнир нәтижесі болып қалды: ол туралы әлдеқайда аз айтылады.
Сидней Қазақстан үшін сирек Олимпиада болды
Сиднейде Қазақстан жеті медаль жинады, үшеуі алтын. Шишигинадан бөлек алтынды боксшылар Бекзат Саттарханов пен Ермахан Ыбырайымов алды, ал төрт күмістің бірін топтық жол жарысында велошабандоз Александр Винокуров жеңіп алды. Толық тізім бөлек материалда.
Жеңіл атлетиканың екінші алтыны — Ольга Рыпакованың 2012 жылғы Лондондағы үш адымы. Қалған үш медаль: Рыпакованың 2008 жылғы Пекиндегі күмісі, Дмитрий Карповтың 2004 жылғы Афиныдағы он сайыстан алған қоласы және Рыпакованың 2016 жылғы Рио қоласы. Салыстыру үшін: бокс елге 26 медаль берген, оның жетеуі алтын.
Жеңіл атлетиканың есебі 2016 жылдан бері орнында тұр: 2020 және 2024 жылғы Ойындарда қазақстандық жеңіл атлеттер ештеңе ұтқан жоқ. Келесі мүмкіндік 2028 жылғы 14 шілдеде, Лос-Анджелестегі Ойындар ашылғанда басталады. Ал Сидней финалы «Австралия» стадионында өткен.
Нені білмейміз
Күміс жүлдегердің есімін дереккөз екі түрлі жазады: турнир карточкасында ол — Глори, финал хаттамасында — Глория. Біз бірінші жазылымды ұстанып, айырманы көрсетеміз, дереккөздің орнына таңдау жасамаймыз. Екіншісі: өмірбаяндық мақаладағы жетістік кестесі алты турнирді ғана атайды әрі Азия чемпионаттарының медальдарын да, Эдмонтон қоласын да қамтымайды, ал сол мақаланың марапат тізімі оларды атайды. Мұны хаттамалар бойынша тексере алмаймыз, сондықтан тізімге сүйенеміз. Нақты белгілісі: турнирге 22 елден 38 спортшы қатысқан.
