Асланбек Шымбергенов: Париждегі жалғыз жекпе-жек және алты рет қайталанған 2:3

Париж Олимпиадасында Қазақстанның он боксшысы өнер көрсетті, солардың алтауы турнирді бірдей 2:3 есебімен аяқтады. Алтауы да — ер адамдар, ал командада жеті ер боксшы болатын. Сол алтаудың бірі — ашылу салтанатында ту ұстаған әлем чемпионы Асланбек Шымбергенов: ол 71 келіге дейінгі салмақта иордандық Зеяд Ишаишке 1/16 финалда есе жіберді.

Боксқа оны ағасы бөтен алтыннан кейін апарған

Шымбергенов 1993 жылғы 9 қазанда Тараз қаласында дүниеге келді, ал спорт залына он бір жасында келді. Себебін өзі айтады: «2004 жылы Бахтияр Артаев олимпиада чемпионы атанғанда, ағам мені бокс секциясына апарды». Артаев сол жылы Афинада 69 келіге дейінгі салмақта чемпион атанған еді. Шымбергеновтің Азия ойындарындағы күмісі кейін дәл сол салмақта келді.

Ересектер мансабы «Астана Арланс» клубында өтті: команда құрамында ол World Series of Boxing турнирін екі рет — 2015 және 2017 жылдары — жеңіп алды. Қазақстан чемпионатын да екі мәрте, 2014 және 2017 жылдары, ұтты, ал 2013 пен 2018 жылы екінші орында қалды. Әуесқойлар рингінде оның есебі — 115 жекпе-жек: 95 жеңіс, оның 11-і нокаутпен, және 20 жеңіліс.

Әлем чемпионы атағын қарсыласының елінде алды

2023 жылғы әлем чемпионаты Ташкентте өтті, ал 71 келіге дейінгі салмақтың финалын Шымбергенов турнир иелерінен ұтып алды: өзбекстандық Саиджамшид Джафаровты бірауызды шешіммен, 5:0 есебімен жеңді. Қазақстан ол турнирден 4 алтын, 1 күміс медаль алып қайтты, Өзбекстан 9 медальдің 5 алтынын жинады. Яғни бөтен залда қазақстандықтар иелерден ер адамдардың он салмағының бірін тартып алды, оны істеген команда капитаны болды.

Ол атаққа континенттік турнирлер арқылы жетті. 2018 жылғы Джакартадағы Азия ойындарында күміс, 2019 жылғы Уханьдағы Дүниежүзілік әскери ойындарда алтын, 2022 жылғы Аммандағы Азия чемпионатында алтын, сол жылғы Ханчжоудағы Азия ойындарында қола. Азия ойындарына екі рет барып, екеуінде де бірінші орынға жете алмады: алдымен финалда жеңілді, кейін финалға дейін тоқтады.

Ту, уәде және жалғыз жекпе-жек

Париж ойындарының ту ұстаушылары 2024 жылғы 10 шілдеде жарияланды: бокс құрамасының капитаны Шымбергенов пен жеңіл атлет Ольга Сафронова. Ту тапсырылған кезде боксшы медаль туралы емес, жауапкершілік туралы айтты.

Екі күннен кейін ол мақсатын тікелей атады: «Олимпиада ойындарында алтын медаль жеңіп алу — әр спортшының, оның ішінде менің де арманым. Оны жүзеге асыру үшін бар мүмкіндікті жасаймын». Жекпе-жек 2024 жылғы 28 шілдеде өтті және жалғыз болып қалды. 24.kz хабарлауынша, бірінші раундты Шымбергенов 3:2 есебімен ұтты, екіншісінде де солай болды, ал үш раундтың қорытындысы бойынша төрешілер бөлек шешіммен жеңісті иордандыққа берді.

Жетеудің алтауы бірдей есеппен кетті

Жеке алынған жекпе-жек сәтсіздік болып көрінеді, бірақ қасына қалған тоғызы қойылса, сурет өзгереді. Парижде Қазақстан атынан жеті боксшы мен үш боксшы қыз шықты, ал біз олардың хаттамаларын бір кестеге жинадық: әркім қанша жекпе-жек ұтқанын және соңғысын қандай есеппен жеңілгенін көрсеттік.

Он өнер көрсетудің алтауы 2:3 есебімен бітті, яғни бес төрешінің біреуінің жазбасындағы айырмашылықпен. Алтауы да ер адамдарға тиесілі, ал командада жеті ер боксшы болды. Бұл қатардан шыққан жалғыз адам — алғашқы жекпе-жегінде 1:4 есебімен жеңілген Махмұд Сабырхан.

Осы он өнер көрсетуден екі медаль шықты. Нұрбек Оралбай 80 келіге дейінгі салмақта үш жекпе-жек ұтып, финалда украиналық Александр Хижняктен 2:3 есебімен жеңілді — есеп сол, бірақ бұл жолы алтын үшін. Назым Қызайбай 50 келіге дейінгі салмақта үш жекпе-жектен өтіп, жартылай финалда 1:4 есебімен жеңіліп, қоламен қалды. Қазақстан құрамасы Париж ойындарынан 7 медаль алып қайтты: 1 алтын, 3 күміс, 3 қола.

Салмақты онсыз жеңіп алды

Бір жылдан кейін құрама әлем чемпионатының медаль сынын жеңіп алды: 2025 жылғы 4 қыркүйекте басталған, Ливерпуль-Аренадағы турнирде 7 алтын, 1 күміс және 2 қола медаль жинады. Құрам 2025 жылғы 19 тамызда жарияланды, Шымбергенов оның ішінде жоқ. 70 келіге дейінгі салмақты сонда Төрехан Сабырхан жеңіп алды, ал қоланы Зеяд Ишаиш алды — Шымбергеновтің Париждегі турнирін аяқтаған дәл сол иордандық.

Әзірге белгісіз нәрсе

Шымбергенов мансабын аяқтағанын жарияламады, ең болмағанда бізде ондай хабардың дереккөзі жоқ: белгілі болғаны — 2025 жылғы әлем чемпионатының өтінімінде оның аты жоқ. Париждегі жекпе-жектің сипаттамалары да түйіспейді. Раундтар бойынша төрешілер жазбасын қазақстандық тарап келтіреді, одан үш раундтың екеуі боксшыға тиесілі болып шығады; хаттамада бұл ретте 2:3 тұр. Бұл екеуі қалай үйлесетінін қолда бар дереккөздер түсіндірмейді, ал біз оны ойдан шығармаймыз.